'De Albanezen hebben de toekomst'

De cijfers zijn omstreden, maar de deskundigen in Macedonië denken eensgezind dat het percentage Albanezen in het land groeit. De vraag blijft echter of ze de Macedoniërs ooit in aantal zullen overtreffen.

SKOPJE - Dimitar Petrovski zegt het allemaal van nabij te hebben meegemaakt. Geboren en getogen in de noordwestelijke stad Tetovo, waar een meerderheid van de bewoners Albanees is, heeft de gepensioneerde onderhoudsmonteur het Albanese bevolkingsdeel in de afgelopen decennia zien exploderen. Zegt hij.

,,In de steden valt het nogal mee'', vertelt Petrovski in zijn huis in de zwaar geteisterde stad die tal van littekens heeft overgehouden aan het recente geweld tussen het Albanese 'bevrijdingleger' UCK en de Macedonische regeringstroepen. ,,Hier hebben Albanese gezinnen vaak niet meer dan twee of drie kinderen. Maar als je de dorpen ingaat, weet je niet wat je ziet. Gezinnen met tien, vijftien kinderen zijn daar heel gewoon.''

De feiten zijn moeilijk te achterhalen, zelfs bij het Staatsbureau voor de Statistiek. Volgens de schattingen van dit bureau telde Macedonië medio 2000 iets meer dan twee miljoen inwoners, maar over de precieze etnische verdeling weet het niet zoveel te zeggen. De laatste volkstelling dateert uit 1994. Toen verklaarde 66,6 procent zichzelf Macedonië en 22,7 procent Albanees. Pas volgend jaar, aldus Katerina Kostadinova- Daskalovska, het hoofd van de Volkstellingseenheid, staat een nieuwe census op het programma, als politieke omstandigheden het toelaten.

Albanezen, en met hen een flink deel van de internationale gemeenschap, houden het erop dat zij momenteel ongeveer een derde van de bevolking in Macedonië vormen. Extremistische kringen reppen zelfs van veertig procent. Dat laatste getal lijkt overdreven, maar ook het eerste noemt Kostadinova een 'kwestie van propaganda'. ,,Die aannames zijn niet gebaseerd op cijfers,'' zegt zij. ,,Het is dus alleen maar speculatie die goed uitkomt in de huidige politieke situatie.''

Niettemin denkt de statistica dat het aandeel van de Albanezen in de totale bevolking van Macedonië groeit, net overigens als dat van de Roma. ,,Zij krijgen gemiddeld nog steeds meer kinderen en de Albanese bevolking is jong, aanzienlijk jonger dan de Macedonische. Het verschil zit hem vooral in de leeftijdsgroep tussen nul en veertien jaar. De Albanezen hebben de toekomst.''

Maar, zegt Katerina Kostadinova, ook Albanese vrouwen baren steeds minder kinderen. ,,De tijd dat zij meer dan tien kinderen kregen is voorbij. Het gemiddelde ligt nu misschien op drie of vier en het neemt af. Bovendien vertrekken er meer Albanezen naar het buitenland dan Macedoniërs. Als je alle indicatoren in ogenschouw neemt, is het onmogelijk dat de Albanezen de Macedoniërs over twintig jaar in aantal zullen overtreffen.''

Amelia Jovanovic, professor sociologie aan de Universiteit van Skopje, wil geen voorspellingen doen. Volgens haar is het 'mogelijk' dat er op een zeker moment meer Albanezen dan Macedoniërs zijn, maar zeker is ze er niet van. Ze wijst erop dat alle gezinnen in Macedonië kleiner worden, maar vooral de Macedoniërs zijn verantwoordelijk voor die trend.

,,Als het gaat om bevolkingsgroei onder Albanezen is het belangrijkste element de enorme groep van jonge, vruchtbare vrouwen. Het merendeel is moslim. Iedere vrouw moet trouwen en, na een eventuele scheiding of de dood van een echtgenoot, hertrouwen. Door de traditionele opvattingen binnen hun gemeenschap zijn er ook nog eens aanzienlijk minder goed opgeleide en gemancipeerde Albanese vrouwen. Alles bij elkaar maakt dat hen broedmachines.''

Agim Fazliu wil zijn vrouwelijke 'volksgenoten' niet zo zien. Hij is onderdirecteur van het Staatsbureau voor de Statistiek en Albanees: een van de twee Albanese werknemers op het kantoor waar 268 mensen werken. De dalende trend onder Albanezen zal doorzetten, daar is hij van overtuigd. Modernisering op het platteland, waar de meeste kinderen worden geboren, toetreding van Macedonië tot allerlei internationale verbanden, het zijn onomkeerbare processen die minder kinderen tot gevolg hebben.

,,En vergeet niet,'' zegt Fazliu, ,,dat velen van ons werken of gewerkt hebben in landen als Zwitserland, Duitsland en Zweden. Het werk daar heeft onze levensstandaard verhoogd en dat is het belangrijkste element. Arme mensen krijgen veel kinderen als een soort van oudedagsvoorziening, mensen met voldoende geld hebben dat niet zo hard nodig.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden