De airbag brengt veiligheid in de skisport, maar ook nieuwe twijfels

De airbag moet skiën veiliger maken. Het probleem van de grootste kwaal, knieblessures, wordt er niet mee opgelost. En het is de vraag hoeveel skiërs het korset zullen dragen.

Op de relatief veilig geachte Kandaharpiste van Garmisch-Partenkirchen brak tweevoudig wereldkampioene Ulrike Maier twee weken voor de Olympische Winterspelen van 1994 in een wereldbekerafdaling haar nek. Het was in een periode dat vrouwen dezelfde parkoersen als mannen afdwongen.

Precies een jaar voor de dood van Maier staakten de vrouwen voor de olympische testwedstrijd in Lillehammer omdat ze hun afdalingsparkoers 'pijnlijk makkelijk' vonden. Het leidde ertoe dat ze een olympische afdaling op het (ingekorte) mannenparkoers kregen.

Op de afdaling, de snelste skidiscipline, worden op het hoogste niveau topsnelheden tot boven 130 kilometer per uur bereikt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de start van de eerste World Cup-afdaling van de mannen in het Canadese Lake Louise zaterdag gepaard gaat met een eindeloze opsomming van door blessure afwezige topskiërs, of deelnemers die net terug zijn van revalidatie.

De dood van Maier was aanleiding voor het versneld doorvoeren van verregaande veiligheidsmaatregelen, zoals het verhogen van het aantal rijen vangnetten. Door de ontwikkeling van het materiaal en steeds meer verijsde pistes, bleven de snelheden echter omhoog gaan.

In 2001 laaide de discussie weer op na het dodelijk verongelukken van Gernot Rainstadler en Régine Cavagnoud. Tien jaar later hetzelfde na een reeks ongevallen met hersenletsel. Maar toen de internationale skifederatie Fis daarop met tragere skies de snelheid wilde indammen, leidde dat tot felle protesten van de skiërs. Meer veiligheid is tot daaraantoe, kom niet aan hun snelheid.

Toen eind 2012 freestylepionier Sarah Burke tijdens een training op de halfpipe verongelukte, was de ontwikkeling van een airbag voor skiërs in volle gang. Na enkele vertragingen is het (vrijwillig) gebruik ervan per 1 januari toegestaan tijdens wereldbekers en wereldkampioenschappen.

De zogeheten D-air is in samenwerking met de Fis ontwikkeld door het Italiaanse bedrijf Dainese, dat eerder airbags voor motorrijders, mountainbikers en ruiters op de markt heeft gebracht.

Het gaat om een 800 gram wegend vest dat onder de skikleding en over de rugbescherming wordt gedragen. Verliest de skiër de controle, dan blaast het zichzelf binnen 100 milliseconden met acht liter lucht op, waarna het tot 61 procent van de valkracht zou absorberen. Daarbij worden borstkas, schouders, sleutelbeen en nekwervels beschermd.

Bij de ontwikkeling van de D-air stond het bedrijf voor een groot probleem: waar de afdaling als een opeenvolging van valbewegingen kan worden beschouwd, moet de airbag het verschil herkennen tussen een onverwachte skibeweging, sprong of aanraking met poortjes, en het moment dat de skiër controle verliest over snelheid en beweging. Bovendien moet het vest in een sport waarin honderdsten van een seconde het verschil maken, aerodynamisch neutraal zijn.

De afgelopen jaren werd de airbag door topskiërs als Aksel Lund Svindal, Erik Guay, Christof Innerhofer, Werner Heel en Jan Hudec in honderden wereldbekertrainingen getest. Op basis van de meetresultaten werd een algoritme gedefinieerd dat het moment bepaalt waarop de airbag in werking treedt.

Dit algoritme krijgt tijdens de race informatie van zeven sensors. De aerodynamica werd getest in de windtunnel van Ferrari.

Gehoopt wordt dat met de 'herkenningstechniek' van de airbag in de toekomst ook het loslaten van de skibindingen tijdens valpartijen beter kan worden gestuurd. Slecht loslatende bindingen zijn veroorzaker van blessureprobleem nummer één: schade aan de knieën.

Voor januari is het de vraag hoeveel skiërs gebruik gaan maken van het 'intelligente vest'. Aksel Lund Svindal vindt het comfortabel skiën. "Je voelt het niet echt. Zelfs de kleine gastanks zijn goed verborgen in de rugbeschermer."

De Canadese drievoudige wereldbekerwinnaar Osborne-Paradis zegt in de Duitse krant Die Welt: "Je merkt eigenlijk niet dat je hem draagt. Samen met de rug-, scheenbeen- en mondbeschermer en de helm is het weer iets dat je op de berg het gevoel van onoverwinnelijkheid geeft."

Jan Hudec verwoordt daarentegen in The Canadian Press de twijfels van anderen: "Ik geloof in de veiligheid ervan. Maar uiteindelijk, als negen van de tien deelnemers het niet dragen en jij wel, en je bent als achttiende geëindigd, zelfs als je slecht heb geskied of je ski's waren niet goed genoeg, dan speelt altijd ergens in je achterhoofd of het vest een rol heeft gespeeld of niet."

Dat soort twijfels waren er aanvankelijk ook in de motorsport. Om die weg te nemen, pleit Hudec ervoor het dragen van het beschermingsvest te verplichten. Dan zijn topskiërs het voorbeeld voor recreatieve skiërs, en zal de nu 1500 tot 2000 euro kostende airbag in prijs kunnen dalen.

De D-air is klaar voor gebruik en vanaf 1 januari ook toegestaan door de Fis, de vraag is hoeveel sporters het beschermingsvest durven te gebruiken

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden