De afwijking van het brein is zo gek niet

Beeld Getty Images/Ikon Images

Benodigdheden: een pingpongballetje, plakband en een koptelefoon. Snij het pingpongballetje middendoor, plak de twee helften met het band op je ogen, zet je koptelefoon op, zoek naar een ruis. En ontspan. Binnen de kortste keren ga je hallucineren.

Het staat bekend als de Ganzfeld-techniek. De Britse journaliste Helen Thomson haalt die aan in haar boek over de wonderlijke dwaalwegen van het menselijk brein. De boodschap die erop volgt is de sleutelpassage van het boek: misschien hallucineren we allemaal wel, maar zijn sommige mensen zich daarvan bewust en merkt de meerderheid het gewoon niet op. Of zoals een neurowetenschapper het formuleert: “Onze werkelijkheid is eigenlijk een hallucinatie die door onze zintuigen in toom wordt gehouden.”

Helen Thomson is een Britse wetenschapsjournaliste met een ruime staat van dienst, die de halve wereld afreisde om mensen te spreken met een bijzondere geestesziekte of hersenafwijking. Mensen met een perfect autobiografisch geheugen, mensen die zich niet kunnen oriënteren – ook in hun eigen huis niet –, mensen die denken dat ze dood zijn, mensen die veranderen in dieren, en nog veel meer.

Bizarre gevallen

Het doet denken aan de vermaarde boeken van de Britse neuroloog Oliver Sacks, zoals ‘De man die zijn vrouw voor een hoed hield’ uit 1985. Ook hier een stoet aan bizarre gevallen. Maar Thomson wil vooral weten hoe die mensen leven met hun afwijkende brein, hoe ze hun kwaal ervaren. Dat levert heel persoonlijke verhalen op, die boeien, maar waarin de schrijfster zelf soms wat te nadrukkelijk aanwezig is.

helen thomson

De uitleg over de achterliggende wetenschap is beknopt, ook omdat die vaak nog in het duister tast. De boodschap is echter helder: hoe meer de wetenschap zich verdiept in afwijkende hersenverschijnselen, hoe kleiner het verschil lijkt met een normaal werkend brein. De afwijking is zo gek niet.

Helen Thomson, Het ondenkbare denken 
Sensationele verhalen over de wonderlijke werking van het brein.
Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam. € 22,95.

Lees ook:

Dit zijn de vijf meest voorkomende mythes over onze hersenen

Het menselijk brein is iets wonderlijks. Hoe werkt die bloemkool in onze schedel precies? Neurowetenschappers wereldwijd zijn met complexe onderzoekstechnieken in sneltreinvaart bezig de geheimen van het brein te ontrafelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden