De affaire-Benalla loopt met een sisser af, maar heeft hoe dan ook negatieve gevolgen voor Macron

De Franse president Emmanuel Macron. Beeld REUTERS

De Franse politiek stond bijna twee weken op zijn kop vanwege een te ijverige lijfwacht van president Macron. Inmiddels is de rust weergekeerd.

Alle ingrediënten van een groot schandaal leken aanwezig. Een jonge vertrouweling van de president misdroeg zich als waarnemer bij een demonstratie op 1 mei, de Dag van de Arbeid. Op een video is te zien hoe hij een demonstrant ruw over het plaveisel sleept.

Het Elysée-paleis besloot geen aangifte tegen hem te doen, maar hem tijdelijk op non-actief te zetten. Pas toen een krant de man op de ­video identificeerde als Alexandre Benalla, zaakgelastigde voor veiligheidszaken op het Elysée, werd hij ontslagen.

De zaak is symptomatisch voor de arrogantie van de macht, menen de linkse en rechtse oppositie, die verlegen zaten om munitie. Macron en zijn entourage zouden zich boven de wet en de algemene democratische beginselen verheven voelen. 

Doodkalm

Weldra volgden meer onthullingen. Benalla, 26 jaar, zou in een luxe- appartement wonen van 200 vierkante meter, in hetzelfde complex waar ooit ex-president François Mitterrand zijn tweede gezin verborgen hield. Zijn salaris werd geschat op 10.000 euro per maand en wat moest hij met een Renault Talisman uit de garage van het Elysée, een bolide die is voorzien van de meest geavanceerde apparatuur? Waarom heeft Benalla eigenlijk de functie van luitenant-kolonel?

Maar tijdens hoorzittingen in de Assemblée Nationale bleef weinig over van het beeld van een kliek die denkt zich alles te kunnen permitteren. Appartement – 80 en niet 200 vierkante meter – salaris (6000 en niet 10.000 euro), auto en militaire graad; alles hoort bij de functie van Benalla. 

Zelf verscheen Benalla – geen nachtclub-uitsmijter, maar een afgestudeerd jurist – doodkalm in het Franse achtuurjournaal om zijn optreden op 1 mei te rechtvaardigen. Hij besloot in te grijpen om ME’ers die werden bedreigd te beschermen, legde hij uit. ‘Ik zou dit zo weer doen.’

Blijft de vraag of het Elysée adequaat optrad na de ontdekking van de gewraakte beelden. Het lijkt er niet op, maar is de affaire hiermee een Frans Watergate, zoals de linkse leider Jean-Luc Mélenchon beweert, een staatszaak van bijzonder algemeen belang? 

Ethischer

Nee, zegt de gezaghebbende politicoloog Philippe Raynaud in de krant Le Monde. ‘Van een affaire d’état is sprake als hoge staatsinstellingen iets laten doen wat tegen de wet is. Maar helemaal niemand heeft Benalla gevraagd om voor rambo te spelen.’

Het hoofdstuk heeft hoe dan ook wel negatieve gevolgen voor de president, omdat deze nadrukkelijk heeft beloofd de politiek ethischer te maken. Kennelijk is het lastig om, eenmaal aan het roer, de verleiding te weerstaan om gebruik te maken van de grote macht die in de Vijfde Republiek (1958-heden) aan de president is toebedeeld. Macron kan zeggen dat hij verantwoordelijk is voor de zaak-Benalla, maar is aan niemand verantwoording schuldig.

In de peilingen daalt de waardering voor Macron al langer, ondanks zijn overwinningen op sociaal gebied, zoals bij de spoorwegstaking, en ondanks het voor Frankrijk zo succesvolle WK voetbal. Hij kan nog rekenen op de steun van 39 procent van de Fransen, volgens opiniepeiler BVA. Nu het economische tij verslechtert – meer werkloosheid, minder groei – belooft het vervolg moeizaam te worden.

Lees ook: Macron onder vuur vanwege voormalige lijfwacht

De affaire-Benalla krijgt een vervelend staartje voor de Franse president Emmanuel Macron. Dat de zaak zo lang onder de pet is gehouden, zorgt voor verontwaardiging binnen de Franse politiek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden