De Achttien / F.J.Pop (1903-1967)

Het congres van de Achttien werd geleid door de hervormde predikant F.J.Pop. Hij was de grote man op het instituut Kerk en Wereld in de jaren 1945 tot 1965. De nog levenden van de Achttien brengen hem dikwijls in herinnering als dé drijvende kracht achter het initiatief.

Pop studeerde theologie in Leiden, hoewel Utrecht voor de hand lag. Hij kwam uit een arm gezin en kreeg een beurs van de Doetinchemse stichtingen, die de gymnasiumopleiding Ruimzicht in Doetinchem beheerden. De stichtingen waren nauw verbonden met de Vereniging tot bevordering van de inwendige zending en als je uit dat milieu kwam, ging je in Utrecht studeren. Toen ze in Doetinchem hoorden dat François Jacobus niet naar Utrecht wilde, werd hij uit de Ruimzichtgemeenschap gestoten. In 1965 werd dit royement opgeheven.

Pop was lid van de Confessionele vereniging, de middengroep in de hervormde kerk. In de jaren dertig leidde hij soms jeugddiensten in Amsterdam, bij de AMVJ van J.Eykman. Hij had het niet zo op de hervormde gewoonte zich te beroemen op het verleden.

In de oorlog werd hij actief in Gemeenteopbouw. Het leidde tot enkele arrestaties door de Gestapo. In 1943 organiseerde hij 'kerkweken voor iedereen' en werd hij evangelisatiepredikant in Delft. In 1945 vertrok hij naar Kerk en Wereld. Maar preken in die plaats deed hij niet, omdat ze daar zijn collega W. Banning van de preekstoel weerden. Banning was oprichter van de Partij van de Arbeid.

Pop was aanhanger van J.C.Hoekendijk, die ernaar streefde dat de hele gemeente zich apostolair zou opstellen (de kerk binnenste buiten). Hij zag wel in dat dit te veel gevraagd zou zijn. Zijn hoop was de vorming van kleine actieve kernen als 'representant van de gemeente'.

Vanuit Kerk en Wereld ontstond het recreatie-apostolaat, het industrie-apostolaat en het 'bijzonder kerkenwerk'. Pop kwam met het idee 'werkers in kerkelijke arbeid' (wika's) te gaan opleiden. Leen van Ginkel, een van de Achttien, was een van de eerste wika's die afstudeerde. Andere bekende wika's: oud-minister Ien Dales, en Johan Stekelenburg, de onlangs overleden burgemeester van Tilburg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden