De aardige van de broertjes Miliband

amsterdam – - Hij is de andere Miliband, het jongere broertje, dat nu de kans krijgt ’de’ Miliband te worden: Edward Samuel, de nieuwe leider van Labour.

De drie jaar oudere David (43) was de verwachte winnaar van de leiderschapsverkiezingen op het congres in Manchester. Maar Ed kreeg de beslissende stem van vakbondsleden en andere partijleden met een afschuw van alles dat naar Tony Blair en New Labour riekt.

Al tijdens de vorige oppositieperiode had het rekenwonder Ed Miliband zich in de kring geschaard van toenmalig schaduwminister van financiën Gordon Brown. David steunde Tony Blair in diens campagne. Tijdens de Brown-Blair-oorlogen in de drie Labourkabinetten na 1997 was Ed volgens hemzelf geen verstokte ’Brownite’, maar verrichtte hij het hoognodige diplomatieke en boodschapperswerk tussen de beide facties.

Het socialisme en engagement dat zowel Ed als David thuis met de paplepel ingegoten kregen, stamde uit het oude continentale Europa. Hun grootouders van vaderszijde woonden in het Joodse gedeelte van Warschau, grootvader Samuel vocht met het Rode Leger tegen Polen in 1919-1921. Vanuit België wisten Samuel en zijn jonge zoon Ralph in 1940 illegaal het Verenigd Koninkrijk binnen te komen, op vlucht voor de nazi’s.

In Londen ontwikkelde Ralph zich tot een vooraanstaand socioloog en vertegenwoordiger van wat in Groot-Brittannië Nieuw Links heette, nauw verwant aan de Frankfurter Schule van Herbert Marcuse. Hij trouwde met de al even politiek georiënteerde Pools-Joodse Marion Kozak.

Aan de keukentafel kon het er fel aan toe gaan, met gasten als de latere burgemeester van Londen, Ken Livingstone, en Labourleider Tony Benn. Vader Ralph brak op den duur met ’de’ partij en de parlementaire weg naar het socialisme. Hij overleed in 1994. Marion bleef Labour trouw. Ze was actief in de anti-kernwapenbeweging en in een Britse variant van ’Een ander Joods geluid’. Volgens Miliband-watchers is vooral zij de stuwende kracht achter het engagement van haar jongste zoon.

Het grootste deel van hun leven trokken de broers gezamenlijk op. Ze studeerden allebei filosofie, politicologie en economie aan het Corpus Christi College in Oxford, woonden een tijd lang in hetzelfde huis en bestormden samen de oude vormen en gedachten in Labour. Ze zaten tegelijkertijd in het kabinet van Gordon Brown (2007-2010), Ed als minister van energie en klimaat, David op de post van buitenlandse zaken. Die laatste bekleedde ook al ministersposten onder Tony Blair.

De twistappels voor de broers waren, als voor zo velen in de partij en in het land, de hervormingskoers van premier Tony Blair en de oorlog in Irak. Deze was een ’tragische vergissing’, volgens Ed. Maar de nieuwe oppositieleider wees op het congres de bijnaam ’Red Ed’ af – het mag dan lekker bekken, zo’n sprong naar links zal de zoon van Ralph en Marion niet maken, verzekerde hij zijn partijgenoten. De nieuwe leider van Labour woont samen met milieu-advocate Justine Thornton – zijn niet-getrouwde status was een schot voor open doel voor de tabloids. Ze hebben een zoon, Daniel, van anderhalf jaar oud, een tweede kind is op komst.

Dat Ed en niet David het leiderschap in de wacht sleepte, heeft misschien ook te maken met het imago dat David, als elke oud-Blairite, lijkt aan te kleven: arrogantie. Ed is aardiger, meer bescheiden, en zijn licht loensende Bambi-ogen en slissende dictie verhogen zijn aaibaarheidsfactor. Maar onder die vriendelijke laag zit, zeggen de kenners, een keihard politicus met een killer instinct. Dat zal hij hard nodig hebben in de slangenkuil die Labour heet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden