De aannemelijke obsessie voor een afzichtelijk cilindrisch lichaam

Op het afgelopen filmfestival van Cannes - alweer bijna een jaar geleden - ging de gedeelde Gouden Palm naar 'De smaak van kersen' van de Iraniër Abbas Kiarostami en 'Unagi' van de Japanner Shohei Imamura.

BELINDA VAN DE GRAAF

De keuze voor deze twee ingetogen vertellingen over respectievelijk een zelfmoordenaar en een moordenaar kwam - temidden van de vele glitter en glamour die de viering van de vijftigste verjaardag van het prestigieuze festival met zich meebracht - als een statement. Regisseurs van lawaaierige en met sterren volgeladen produkties werd duidelijk het nakijken gegeven.

Terwijl 'De smaak van kersen' nog even op zich laat wachten, is nu dan eerst 'Unagi' oftewel 'The eel' van de 71-jarige Japanse grootmeester Imamura te zien. De film verschijnt veertien jaar na Imamura's andere Gouden Palm-winnaar 'De ballade van Narayama' en acht jaar na zijn laatste karakterstudie 'Black rain', maar 'Unagi' is het wachten zeker waard.

Hoofdpersoon is Takuro die als een van die vele in Tokio werkzame ambtenaren een vrij rimpelloos bestaan lijdt. Takuro doet zijn werk, houdt van zijn vrouw en trekt er 's avonds op uit om zich aan zijn hobby - de palingvangst - te wijden. Het lijkt erop dat dit volkomen gecultiveerde bestaan alle dierlijke driften in de mens heeft uitgebannen. Maar volgens Imamura is dat slechts schijn. Takuro's vrouw geeft samen met haar geheime minnaar wel degelijk uiting aan die driften en wanneer Takuro haar op een avond in een niet mis te verstane pose betrapt, slaan ook bij hem alle stoppen door. In de gruwelijke proloog van 'Unagi' vermoordt Takuro zijn vrouw, waarbij het bloed letterlijk van de lens van de camera druipt. Anders dan je nu zou verwachten, stapt Takuro op de fiets en meldt zich vrijwillig bij de politie om zonder morren een acht jaar lange gevangenisstraf te accepteren.

Op het moment dat Takuro uit de gevangenis ontslagen wordt en met steun van zijn begeleider - een Boeddhistische priester - een onderkomen vindt, begint Imamura's verhaal pas echt. Het is de humane vertelling van een man die probeert om als kapper zijn leven in de maatschappij te hervatten, maar wiens enige steun en toeverlaat vooralsnog een kronkelende paling is die hij uit de gevangenis heeft meegenomen en die hij thuis in een groot aquarium vertroetelt.

Takuro wil een onopvallend leven leiden, zoals een paling in de modder, maar ook in de kleine gemeenschap waar hij nu vertoeft, wordt hij danig op de proef gesteld. Het aardige is, dat er in deze sober vormgegeven vertelling over de Werdegang van een ex-gedetineerde ook plaats is voor vele geestige momenten, zoals de scènes met de buurman die op de komst van UFO's wacht.

En hoewel de symboliek van de paling - in Japan een lekkernij die kracht geeft - er nogal dik bovenop ligt, slaagt Imamura erin 's mans obsessieve relatie met dat afzichtelijke, cilindrische lichaam nog aannemelijk te maken ook.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden