De 43 elektrische bussen in Eindhoven doen 'tingggg'

openbaar vervoer | Eindhoven krijgt morgen een elektrische stadsbusdienst. De omschakeling is een complexe operatie voor vervoerder Hermes.

Slaan vannacht in de Lichtstad spontaan alle stoppen door als daar de 43 elektrische stadsbussen opladen voor hun eerste ritten in de nieuwe dienstregeling? Juul van Hout, directeur van busbedrijf Hermes, glimlacht. Natuurlijk niet. Maar spannend is het wel in Eindhoven. Nergens in Europa wordt in één keer zo'n enorme vloot batterijbussen de weg op gestuurd. Het openbaar vervoer van de toekomst is het vervoer van vandaag geworden. Van Hout stelt: "Iemand moest ermee beginnen".

Na 2025 komt er in Nederland geen dieselbus meer bij, spraken regionale overheden in april af met minister Schultz (verkeer, VVD). Wensdenken? Op Schiermonnikoog en Schiphol rijden e-bussen die hoogstens miniritjes aankunnen. Maar in Eindhoven is het menens. De provincie Noord-Brabant eist emissievrij vervoer in de aanbesteding van de busdienst. Hermes wil aantonen dat diesels overbodig raken. "Zonder dat wij daarop financieel lek rijden", benadrukt Van Hout.

Als de batterijbussen morgen gaan rijden, valt passagiers vooral één verandering op, zegt Van Hout op gedempte toon. "Je gaat vanzelf zachter praten vanwege de stilte." Het typische getokkel van de dieselmotor is foetsie. Alleen het bandengeruis is hoorbaar. De chauffeur remt op de elektromotor, een soort dynamo om rijenergie te hergebruiken. Drie uur kan de bus zo door Eindhoven cruisen, van het vliegveld tot aan de hightech-campus. "De passagier went vast snel."

Maar voor de mensen van Hermes (Connexxion-groep) staat de wereld op zijn kop. De vervanging van 33 diesels voor elektrische bussen is een enorme operatie.

De werkwijze verandert radicaal. Vanwege de laadtijden heeft Hermes 40 bussen nodig, terwijl er eerst 33 reden. En drie reservebussen. Om continu te beschikken over 'geladen bussen' zijn er strakke rit- en laadschema's. "De eerste bus komt na een half uur al binnen, de volgende na 50 minuten, enzovoorts", schetst Van Hout.

Van alle 550 Hermes-chauffeurs zijn er 350 bijgeschoold voor elektrisch rijden, remmen en opladen. Ritschema's moeten strikt worden nageleefd. De buschauffeur die per ongeluk een half opgeladen bus meeneemt, kan de halve Eindhovense stadsdienst ontregelen. "Bij de busremise en het Centraal Station zetten we daarom mensen neer die erop letten dat chauffeurs steeds de juiste bus pakken", vertelt Van Hout. "Wij nemen geen enkel risico."

Ook de techneuten van de Noord-Brabantse busfabrikant VDL staan paraat. Hoe houdt hun nieuwste bus zich? Dit is andere koek dan de bestaande, zwakke batterijbussen die op de markt zijn. Deze oplaadbare VDL-stadsbussen gaan, net als ooit de dieselbus, 140.000 kilometer per jaar draaien. Ze tappen stroom via een pantograaf. Net als bij een tram, maar dan zonder bovenleiding. Ze laden aan hoge laadpalen bij de busremise. Een nieuwgebouwde 'transformatorvilla' levert de benodigde krachtstroom.

Een dure grap? "We krijgen hiervoor geen extra subsidie", verklaart Van Hout. "Deze bussen zijn wel veel duurder in de aanschaf dan diesels, vooral vanwege de batterijen. Maar de brandstofkosten zijn juist veel lager. En: batterijen worden snel goedkoper. Zo'n grote concessie in het busvervoer als deze veroorzaakt de trendbreuk richting de elektrische bus in het openbaar vervoer." Die trendbreuk heeft een eigen straatgeluid. Een trambel waarschuwt Eindhoven vanaf morgen voor de stille bus: 'tingggg!'

Booming business

Stadsregio's over de hele wereld, van Groningen tot Kaapstad, smeden plannen om razendsnel over te stappen op de elektrische bus. Londen maakt nog de meeste haast. Voor Nieuwjaar moeten in de Britse hoofdstad 71 batterijbussen gaan rijden. Batterijbussen zijn booming business, maar veel grote busfabrikanten blijken niet klaar met de ontwikkeling ervan. VDL in Valkenswaard is dat wel en levert ook aan Keulen. Het Chinese BYD wil de Europese groeimarkt voor elektrische bussen veroveren en heeft naast Schiphol ook Londen als klant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden