Davis' onverstoorbare missie

In Vancouver kan Shani Davis een van Amerika's meest gelauwerde olympiërs worden. Of hij dat als een eer voelt, valt te betwijfelen.

Is Shani Davis een echte Amerikaan? In niets wekt hij die indruk. De misschien wel beste schaatser van de wereld laat geen mogelijkheid na zich te distantiëren van zaken die hem niet zinnen, ook al houdt dat de poort naar adoratie en rijkdom gesloten.

Daarmee is hij voor Amerikanen een onbegrepen eenling in een onbegrepen sport.

Vier jaar geleden schreef hij in Turijn geschiedenis door als eerste zwarte olympiër een individuele gouden medaille te winnen op Winterspelen. Aan die titel op de 1000 meter, die hij vannacht in Vancouver verdedigt, koppelde hij zilver op de 1500 meter.

Nog altijd wordt de euforie daarover overschaduwd door de rel rond de ploegenachtervolging, waaraan Davis niet meedeed. Hij was er niet voor ingeschreven, maar zijn grote rivaal Chad Hedrick presenteerde het als sabotage die Amerika en hem goud kostte. Davis werd weggezet als landverrader.

„De mensen begrijpen de sport niet”, zei Davis onlangs in een lange reportage in het magazine van The New York Times. „Ze begrijpen niet dat schaatsen een individuele sport is. Het enige dat ze begrepen is dat er iemand was die zei dat een ander niet patriottisch was. Dat stempel drukte Chad op mij.”

Davis had desondanks zijn verhaal in de VS in klinkende munt kunnen omzetten. De jongen die zich aan de hand van zijn alleenstaande afro-Amerikaanse moeder ontworstelt aan een kansloos bestaan in de sloppenwijken van Chicago, om op eigen kracht een ster te worden.

Maar waarom zou hij? Davis schaatst omdat zo hard mogelijk rijden, zijn leven is. Geld en roem interesseren hem volstrekt niet. Zoals Nederlandse insiders hem kennen, is hij een aimabele, open man die niet te beroerd is een medaille weg te geven als hij hoort dat een fervente supporter jarig is.

Tweemaal werd Davis na zijn olympische successen op het Witte Huis uitgenodigd door president Bush. Tweemaal weigerde hij. „Ik zou nooit naar de president gaan. Die man is een duivel”, verklaarde Davis drie jaar geleden in NRC Handelsblad. „Ik zie absoluut niet in waarom sportmensen naar de president zouden moeten. Het is een show, een spel, om te laten zien hoe trots ze zijn op de natie. Een handdruk, een foto en je hoort nooit meer wat van hem.”

Amerikaanse vluchtigheid, Davis walgt ervan. „Ik schaats niet vanwege het geld en de glorie. Ik wil geen Hollywood, ik wil alleen een snelle schaatser zijn.” Over adoratie van sporthelden: „He is hot, he is sexy. Ik zit er niet op te wachten. Het is onecht, vals. Bij het eerste zuchtje wind valt het om. Dan zie je wat het waard is: niets.”

In Nederland en Japan, waar zijn vriendin vandaan komt, is Davis populair, in de VS onbegrepen. Waar hij in Vancouver meewerkt aan reportages van Nederlanders tot Brazilianen, daar mijdt hij Amerikanen. Als er geen Spelen zijn, komen Amerikaanse media niet. Dus waarom zouden ze hem nu nodig hebben?

Want altijd weer moet Davis in de verdediging. Over de (bijgelegde) controverse met Hedrick, over zijn afwezigheid in de ploegenachtervolging en vooral over zijn afzondering van de Amerikaanse ploeg.

Op zijn verzoek ontbreekt zijn biografie op de site van US Speedskating. Davis heeft afstand genomen van het programma van de federatie. Alle kosten die hij maakt, betaalt hij zelf. En bijzonder vermogend is hij niet, met enkele kleine Nederlandse sponsors.

Eigenlijk, zo heeft Davis meermalen gezegd, voelt hij zich veel meer thuis in Nederland. Daar wordt begrepen waarmee hij bezig is, daar wonen zijn trouwste supporters, en daar kwam hij in contact met zijn zakenbehartiger Wietze Jongsma en zijn vaste fysiotherapeut, John Postma.

Davis brengt een veel aangehaalde quote van schrijver Mark Twain in de praktijk: ’Wordt goed, en je wordt eenzaam’. De wereldrecordhouder op de 1000 en 1500 meter en de enige schaatser naast Eric Heiden die wereldtitels allround en sprint combineerde, doet geen concessies. Een plastic glimlach om de kassa te doen rinkelen, is hem vreemd.

Daarbij is hij een buitenbeentje door alles zelf uit te zoeken. Concurrenten op de middenafstanden mijdt hij in trainingen. Kennis doet hij op uit gesprekken en aanwijzingen van verschillende specialisten. Trainen doet hij graag in Canada, of met het Amerikaanse shorttrackteam.

Hij is zijn eigen trainer en coach, die bij iedereen het beste meeneemt als proviand voor zijn eigen, eenzame reis. Als een ijverige student noteert hij dagelijks zijn trainingsgegevens en de gemoedstoestand waarin hij zich bevindt.

„Dit is mijn 21ste schaatsjaar, en ik heb een hele goede relatie opgebouwd met mijn lichaam. Ik luister ernaar en heb vertrouwen in kennis van bepaalde mensen. Dat heb ik de afgelopen jaren allemaal samengevoegd, en het werkt.”

Davis is niemand iets schuldig, alleen zichzelf. Daar voelt hij zich het beste bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden