David Trimble zet zijn hakken in het zand

Vorig jaar kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede wegens zijn bijdrage aan het Goede-Vrijdagakkoord dat Noord-Ierland eindelijk vrede beloofde. Gisteren zette dezelfde David Trimble de vrede, in ieder geval voorlopig, in de ijskast. Met zijn weigering zitting te nemen in de regering met het katholieke Sinn Fein, ligt het vredesproces aan scherven.

De 54-jarige Trimble staat bekend als een koel politicus die liever zijn Nobelprijs teruggeeft dan zijn aanhang verliest binnen de protestantse gemeenschap. Zelfs binnen zijn eigen Ulster Unionist Party (UUP) wordt de Nobelprijswinnaar beschreven als 'ijskast'.

Vóór de vredesonderhandelingen van vorig jaar gold Trimble als een havik. De voormalige hoogleraar aan de rechtenfaculteit van Queens University in Belfast werd pas na het begin van de Noord-Ierse ongeregeldheden in de jaren zestig politiek actief.

De protestantse politicus maakte naam als leider van de aartsconservatieve Oranje Orde. In 1970 werd hij lid van de UUP, waarvan hij een kwart eeuw later de leiding overnam. De grootste unionistische partij wil de Britse zeggenschap over Noord-Ierland handhaven. Kort na zijn aanstelling als partijleider liep Trimble tijdens de omstreden Oranjemarsen door Portadown nog arm in arm met de radicale protestantse leider Ian Paisley.

De omslag kwam in 1996, toen Trimble zich bereid verklaarde actief deel te nemen aan het vredesproces. Op Goede Vrijdag vorig jaar leidde dat tot de gebeurtenis die velen voor onmogelijk hielden. Trimble en zijn aartsvijand Gerry Adams, de katholieke Sinn Fein-leider, presenteerden samen met de Britse regering een vredesakkoord. Het duurde nog bijna een halfjaar voordat de unionistenleider ook de hand van Adams wilde schudden.

Zijn gematigde opstelling bezorgde Trimble internationaal veel lof. Zijn achterban zag het vredesakkoord met de politieke vleugel van het Ira echter als knieval voor het terrorisme. De aanhangers van dominee Paisley, een fel tegenstander van het vredesakkoord, wonnen steeds meer terrein onder de protestanten.

Trimble, beoogd premier in de nieuwe Noord-Ierse regering, probeerde te schipperen. Hij stelde ontwapening van het Ira als voorwaarde voor zijn eventuele deelname als premier aan de nieuwe Noord-Ierse regering. Verzoenende woorden van de Britse premier Blair en de Amerikaanse president Clinton mochten niet baten. Gisteren zette Trimble zijn hakken in het zand.

Toch gaat het te ver om alleen Trimble en zijn Unionisten de schuld voor het vastlopen van het vredesproces in de schoenen te schuiven. Het Ira, dat in het bezit is van de meeste wapens, heeft zich de afgelopen maanden gedeisd gehouden. Maar daar is ook alles mee gezegd. Van enige bereidheid inderdaad de wapens in te leveren, is niets gebleken. Alleen Sinn Fein deed enige vage toezeggingen. Maar die partij heeft bij veel eerdere gelegenheden juist steeds gezegd niet namens het Ira te kunnen spreken. Trimble wilde de gok niet nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden