David Trimble, de bekeerde havik

AMSTERDAM - In het jaar dat mede-Nobelprijswinnaar John Hume voor het eerst genomineerd werd voor de vredesprijs, stond de protestantse hardliner David Trimble samen met die andere onverzoenlijke houwdegen, dominee Ian Paisley, oog in oog met Britse militairen.

Aan het hoofd van een stoet Oranjemannen om bij het stadje Portadown de trationele protestantse Oranjemars af te dwingen, en door katholiek territorium, richting kerk van Drumcree.

De twee kregen hun zin, en voor de compromisloze Trimble was dit het begin van een snelle politieke carrière als leider van de protestantse Ulster Unionist Party, waartoe hij later dat jaar, dankzij zijn 'krachtdadige' optreden in Drumcree, werd gekozen. Aanvankelijk wees die carrière niet bepaald op een Nobelprijs voor de vrede. De 54-jarige advocaat had zich in zijn politieke leven meer doen kennen als een halsstarrige havik dan als iemand die zocht naar het compromis.

Hij is 'een stugge noorderling'. Hoewel Ier van geboorte is hij Britser dan Brits, in elk geval allerminst every inch aan Irishman. Hij heeft meermaals verkondigd zich meer op zijn gemak te voelen in het Schotse (protestantse) Glasgow dan in het Ierse Dublin. Opvliegende en humeurig als Trimble is, is hij niet echt geliefd bij zijn omgeving.

En het anti-republikeinse bloed vloeit nog rijkelijk door zijn aderen. Soms komt het tot een uitbarsting, zoals op St. Patricksday, 17 maart dit jaar, de Ierse nationale feestdag. In de kantine van het Britse Lagerhuis waren ter opluistering twee nationale Ierse vlaggen opgehangen. Trimble scheurde de doeken van de muur en gooide ze in de Theems.

Pas begin dit jaar matigde Trimble zijn houding en kwam met de katholieke nationalisten tot een overeenkomst in het Noord-Ierse vredesproces. Eerst met John Hume, leider van de gematigde SDLP, later zelfs met zijn aartsvijand Gerry Adams, leider van Sinn Fein, de politieke tak van het Ira.

Tijdens de vredesonderhandelingen dit voorjaar wijzigde hij zijn houding ten opzichte van de 'terroristen' van het Ira en zijn politieke vleugel Sinn Fein. Daarmee was de weg vrij voor het vredesakkoord van Goede Vrijdag en werd Trimble dé kandidaat voor het premierschap van Noord-Ierland. Maar het zou nog tot september dit jaar duren voordat hij het kon opbrengen om Gerry Adams persoonlijk te ontmoeten.

Dat hij destijds zijn eigen UUP achter zich wist te krijgen, wordt gezien als een politiek huzarenstukje. Daarbij heeft zeker geholpen dat hij zich daarbij steeds presenteerde als onwrikbaar voorstander van Britse zeggenschap over Noord-Ierland. Daardoor blijft hem een afgang bespaard wanneer in juni verkiezingen worden gehouden voor het nieuwe Noord-Ierse parlement. Met de hakken over de sloot wordt de UUP de grootste partij in Stormont Castle, nog maar net vóór de SDLP van John Hume.

Het zeteltal van de UUP en de steun van de andere partijen zijn echter genoeg om hem gekozen te doen worden tot de eerste First Minister van Noord-Ierland. Als Eerste Minister - premier - is hij vanaf nu de eerst verantwoordelijke voor uitvoering van het vredesproces. Wat dat betreft, zei de Britse premier Tony Blair dat op Trimble's schouders “de hand van de geschiedenis rust”.

En die hand drukt zwaar. Zeker nu in eigen UUP-kring de kritiek op Trimble en het vredesakkoord toeneemt. En de Nobelprijs zal die kritiek niet doen verstommen. Zo enthousiast als Hume's omgeving reageerde op de toekenning, zo ijzig waren de reacties in Trimble's kring. Zijn trouwe bondgenoot en rechterhand, Ken Maginnis, zei zelfs dat hij het nieuws uit Oslo “met teleurstelling en schrik” had vernomen. Van je vrienden moet je het maar hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden