'David en Jonathas' in spijkerbroek en shirt

UTRECHT - Als Jean-Baptiste Lully zich in 1687 niet met de maatstok op zijn teen had gestampt tijdens het dirigeren, hadden de muziekdramatische werken van Marc-Antoine Charpentier waarschijnlijk niet bestaan. De 55-jarige alleenheerser over muziek aan het hof van Lodewijk XIV bezweek aan de gevolgen van de ontstane ontsteking en maakte daarmee de weg vrij voor zijn in toom gehouden collega's.

Charpentier aarzelde geen moment en al in het stervensjaar van Lully werd zijn 'Celse martyr' (de partituur is nu spoorloos) uitgevoerd, een jaar later gevolgd door 'David et Jonathas'. Het waren nog geen echte opera's en beide werken werden ook niet uitgevoerd aan de Académie Royale de Musique, maar Charpentier had nooit eerder op een dergelijke schaal gecomponeerd. Eindelijk dan in 1694 wordt Charpentiers enige opera èn meesterwerk 'Médée' uitgevoerd in het hol van de overleden leeuw.

'David et Jonathas' werd vrijdagavond in de Geertekerk in Utrecht uitgevoerd door een groep muziekstudenten onder leiding van William Christie, de 'American in Paris' die zowat in zijn eentje het werk van Charpentier her

ontdekte (al mogen we de ontginning door Michel Corboz niet vergeten). Het was een aangeklede, concertante versie (regie Javier Lopez Pinon) met opkomsten en afgangen en summiere actie. De produktie van de Académie Baroque Européenne d'Ambronay was een samenwerking met conservatoria uit Londen, Den Haag, Parijs en Lyon. Opvoeringen vonden en vinden plaats in die plaatsen, Genève en Caen.

Bijbelse tragedie

Eigenlijk kregen we vrijdagavond maar de helft van het gehele drama te zien en te horen. 'David et Jonathas' is namelijk wel een tragédie en musique (met Franse tekst van pater Bretonneau), maar diende als muzikaal intermedium voor de gesproken bijbelse tragedie 'Saül' van pater Chamillart. De vijf aktes van dit Latijnse drama werden in 1688 voorafgegaan door de proloog van Charpentiers werk, waarna steeds afwisselend een akte van Chamillart gevolgd door een akte van Charpentier werd gespeeld. Een waar muziek-dramatisch werk van maar liefst elf aktes, destijds gespeeld door leerlingen van een jezuïetenschool in hun theater, het Collège Louis-le-Grand.

Doordat alle actie zich afspeelt in 'Saül' kon Charpentier zich concentreren op de muzikale contemplatie van de handeling. Hij en zijn tekstdichter geven als het ware een muzikale omkering van 'Saül'. Niet voor niets heet hun werk 'David et Jonathas' en speelt het verhaal zich af in het kamp van van de Filistijnen en niet in dat van de Israëlieten zoals bij 'Saül'. In de opera is Davids vrouw Seila weggelaten, zodat alle nadruk komt te liggen op de liefde van de vrienden David en Jonathas.

Charpentier zette de partij voor Jonathas voor jongenssopraan, maar in deze tijden wordt die rol gezongen door een vrouw. Het was jammer dat Rachel Elliott vrijdagavond op geen enkele manier als jongen overkwam, waardoor veel van de bijzonderheid van dit 'liefdes'-verhaal verloren ging. Zij zongen hun duetten gekleed in spijkerbroek en loshangend T-shirt, waardoor ze meer leken op het koppel uit 'West Side Story'.

Elliott zong overigens mooi, maar met wat te weinig kleurvariatie. Cristoph Wittmann was een grote ontdekking als David. Een echte haute-contre met een zeer vloeiende registerovergang naar de hoge tonen, die vol en volumineus klonken. Het koor was formidabel, helemaal in de stijl en klasse van Christie's Les Arts Florissants.

Hetzelfde gold voor het orkest, dat door Christie met meesterhand was ingestudeerd. Het enthousiasme waarmee deze studenten Charpentiers muziek brachten zal niet ondergedaan hebben voor de devote overgave van hun voorgangers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden