'Dat was echt een hele goede grap, meneer Van Rey'

"Ik ben juist heel voorzichtig in dit gesprek. Ik zeg er nog netjes bij: 'houd je mond'." Beeld anp

Hoe zal Jos van Rey vandaag reageren, als hij hoort welke straf het OM tegen hem eist voor corruptie, lekken en witwassen?

Zullen zijn ogen weer vuurspugen richting het bankje van de officieren van justitie? Waarschijnlijk heft hij in vertwijfeling zijn handen, en mompelt iets als 'schandalig' -net hard genoeg om verstaanbaar te zijn op de perstribune.

Na afloop zal hij opnieuw melden dat hij eigenlijk al veroordeeld is, en geen vertrouwen meer heeft in de rechtsstaat. "Barbertje moet hangen." Misschien voegt hij er nog een andere Van Rey-klassieker aan toe: "Ik ben vermoord, maar ik leef nog."

Zeker is dat er vandaag weer een forse Van Rey-fanclub op de tribune zit: familieleden en regionale en lokale politieke vrienden. De Roermondse oud-wethouder en oud-VVD-senator draait zich tijdens het proces om de haverklap naar hen om, met een knipoog of blik van verstandhouding. Of om demonstratief naar zijn keel te grijpen, en een pak Strepsils tevoorschijn te vissen uit zijn koffer met initialen 'JVR'.

Tekst loopt door onder foto.

Jos van Rey arriveert bij de rechtbank in Rotterdam voor de voortzetting van zijn strafzaak. Beeld anp

Explosief karakter versus nonchalante stijl
Het explosieve karakter van Van Rey paste tijdens de afgelopen weken wonderwel bij de nonchalante stijl van rechtbankvoorzitter Jacco Janssen, die de verhoren lardeerde met verhalen over zijn eigen sollicitaties, reizen en hockeyjeugd. Janssen is er duidelijk op uit om Van Rey zoveel mogelijk te laten praten, met zo min mogelijk ontploffingen. Op de eerste zittingsdag citeert hij Van Rey, die zich in een interview had voorgenomen 'niet de eerste vijf minuten' al ruzie te maken met het OM. "Ik ga u daarbij helpen."

"Ik vind dat het heel plezierig verloopt, dit gesprek", constateert Janssen later die dag. "Soms rijst in de media het beeld..." Van Rey: "Dat ik een wilde bruut ben? Dat is niet zo. Ik ben heel blij dat u dit zegt."

"Daar zitten meestal de stoorzenders", bromt Van Rey, als een technische hapering afkomstig blijkt van de microfoons van de officieren. De zaal lacht. "Dat was echt een hele goede grap", reageert Janssen. "Zelfs de officieren moesten lachen."

Dan voorzichtig berispend: "Maar het is de vraag of ze blijven lachen als u dat nog een keer doet, zo'n grap." Na een korte stilte: "Het was echt precies goed getimed. Dat is belangrijk, dat de timing goed is. Niet veel mensen kunnen dat." Janssens aanpak werkt. De sfeer in de zaal is over het algemeen goed.

Cultuur- en taalbarrière
En dat ondanks de cultuur- en taalbarrière. De Limburger staat in Rotterdam terecht, omdat zijn zaak is aangebracht door het landelijk parket van het OM. Het zorgt ervoor dat rechter Janssen af en toe komt met verbaasde bespiegelingen over de Limburgse volksaard - al is de vraag of dat verstandig is, op basis van dit corruptiedossier.

Dapper worstelt de rechtbank zich door de uitgeschreven telefoontaps van Van Rey, vrijwel allemaal in plat Roermonds. Zoals de gesprekken rond de Roermondse burgemeestersbenoeming, waarmee Van Rey gesjoemeld zou hebben door te lekken aan kandidaten. Janssen: "Excuseert u mijn Limburgs, maar u zegt hier: 'Houd oe mond, maar de vertrouwenscommissie is unaniem vur dich'." ('Houd je mond, maar de vertrouwenscommissie is unaniem voor jou.')

De grootste kloof tussen de rechtbank en Van Rey - die nog steeds geen kwaad ziet in het lekken - gaapt toch eerder op moreel dan op cultureel gebied. Zo blijkt ook weer als Van Rey op deze tap reageert. "Ik ben juist heel voorzichtig in dit gesprek. Ik zeg er nog netjes bij: 'houd je mond'." Het is een logica die de rechtbank zichtbaar ontgaat.

Na de strafeis vandaag zijn er nog zeven zittingsdagen gepland, met onder andere de pleidooien van Van Rey en zijn medeverdachten. Aan Van Rey de taak om nu te zwijgen in de rechtszaal, tot hij straks het laatste woord krijgt. Het zal moeilijk voor hem worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden