COLUMN

'Dát Schippers ondanks een mislukte formatie een knap politicus is, staat vast'

Edith Schippers. Beeld ANP

Zou het erg zijn als Edith Schippers de politiek verlaat? Te oordelen naar de lof die ‘de machtigste vrouw van Den Haag’ ten deel valt, moet dat een verschrikkelijk gemis zijn. 

Maar eerlijk gezegd: mij werd de irritatie over deze topvrouw de laatste jaren bijna te machtig. Het is niks persoonlijks. De irritatie komt voort uit precies die eigenschappen die haar zoveel lof opleveren als onderkoelde politicus die succes op succes leek te stapelen in haar doel de kosten in de zorg onder controle te krijgen.

Dát Schippers ondanks een mislukte formatie een knap politicus is, staat vast. Maar bij dat compliment denk ik wel meteen aan een definitie die ik jaren geleden eens las: een succesvol politicus is iemand die successen blijven aankleven, terwijl kritiek van haar of hem afglijdt als water van een eend. Dat ging toen ik het las nog over de destijds immens populaire burgemeester Job Cohen, aan wie bijvoorbeeld nooit werd gevraagd hoe de kosten van de nieuwe metrolijn onder Amsterdam zo faliekant uit de klauwen hadden kunnen lopen. Kort daarop bleek Cohen in de landelijke verkiezingsrace toch geen toptalent. Op de lange termijn weten PvdA-politici hun teflonlaag altijd minder lang intact te houden dan VVD’ers. Zie ook Lodewijk Asscher.

Nee, dan Edith Schippers. Die is indrukwekkend immuun gebleken voor kritiek op haar beleid als minister. De marktwerking in de zorg, het eigen risico, de chaos bij de naar de gemeenten overgehevelde jeugdzorg: de maatschappelijke onrust erover is even groot als haar onverstoorbaarheid. Op de site van de Rijksoverheid jubelt Schippers: “Het is fantastisch om in de praktijk te zien en te horen hoe goed de Nederlandse gezondheidszorg is.” Alleen denkt ‘de praktijk’ daar anders over. In februari waarschuwden Jeugdzorg en GZZ Nederland dat kinderen sinds de decentralisatie (gestart in 2015) te laat de hulp krijgen die ze nodig hebben. Dat zijn geen incidenten waar ‘de media’ naar over doen. De Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) bevestigde het onlangs: de problemen zijn een gevolg van de decentralisatie.

Voorbeeldje: sinds onze 390 gemeenten hun betalingsverkeer naar eigen inzicht mogen regelen, moeten zorgverleners (soms in touw voor tientallen gemeenten) rekening houden met evenzovele factuurcontracten en behandelcodes. Dat kost heel veel tijd en geld. En het maakt niet alleen de zorgprofessional, maar ook de ouders van kwetsbare kinderen onzeker. Komt die aardige mevrouw straks nog helpen met Tommie? Wie vergoedt wat? Wat is het verschil tussen SVB, DWI, WMO, Welzorg, CAK en CIZ? Waar heb je recht op, als de ene gemeente dit zegt en de andere dat?

Marktwerking, eigen risico, decentrale jeugdzorg: de erfenis van de kordate Schippers mag de overheidskosten gedrukt hebben, maar wel tegen de prijs van een almaar ongrijpbaarder zorgstelsel. Een zorgstelsel dat de onzekerheid over de mogelijkheid zorg te geven en te ontvangen voortdurend ondergraaft.

Over dat effect van haar zevenjarige beleid hoor je Edith Schippers niet. Dat is vast een sleutel tot haar succes in de politiek. Maar bewondering heb ik eerder voor politici die soms laten zien dat ze wel eens wakker liggen van het sociaal effect van hun beleid.

Leonie Breebaart is filosoof en redacteur van Trouw. Beeld Maartje Geels
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden