Weekboek formatie

Dat nieuwe kabinet is er bijna, of nou ja, bijna...

Mark Rutte (VVD) komt aan op het Binnenhof voor onderhandelingen met informateur Gerrit Zalm. Beeld ANP

Is het einde van de formatie dan eindelijk in zicht? 

Al dagen gaat het op het Binnenhof, afgezien van alle zinloze zogenaamde spoeddebatjes over kleine onderwerpen in de zorg - de commissie voor volksgezondheid in de Kamer was nog nooit zo druk als in deze periode zonder werkelijk kabinet - over niets anders dan de mogelijke datum waarop de vier onderhandelende partijen hun regeerakkoord kunnen presenteren.

Het ene moment kun je te horen krijgen dat het op een oor na gevild is, terwijl om de hoek in een andere werkkamer van een andere fractie optimisme zo veel mogelijk getemperd wordt met het cliché dat de laatste loodjes altijd de zwaarste zijn. Dat er pas een akkoord is als er over alles een akkoord is en dat goede afspraken te prefereren zijn boven haastige afspraken. Open deuren genoeg in de Kamer, letterlijk en figuurlijk. In letterlijke zin alleen als je niet te veel doorvraagt, dan gaat de deur onmiddellijk op slot.

Wees echter gerust, het kabinet komt er, ook al is de kans dat het moment waarop de witte rook zal verschijnen juist voorspeld wordt even klein als het winnen van een miljoen in de Staatsloterij.

Grote verschillen

Ondanks de zekerheid dat het derde kabinet-Rutte zal worden gedragen door VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, waren er de afgelopen week nog grote verschillen waarover knopen moesten worden doorgehakt. Zo ligt er nog een map met te nemen beslissingen rond de arbeidsmarkt. Een dossier met vele haken en valkuilen, een dossier ook waarbij veel ideologie komt kijken en waar compromissen dus extra pijnlijk zijn. Wat te doen met flexibele arbeidscontracten of met pensioen en arbeidsongeschiktheid van zelfstandigen? Met de aanvullende pensioenen? Vragen waar een wereld achter schuilgaat.

De formerende partijen hadden voor dit dossier hun hoop gevestigd op de organisaties van werkgevers en werknemers, maar die lieten hen mooi in de steek. Maanden van praten leverden geen eensluidend advies en toen moesten de onderhandelaars opeens zelf aan de bak. Geen kant-en-klaar compromis en het gevaar dat elke suggestie die een kabinet zelf zal doen oorlog oplevert met werkgevers of (waarschijnlijker) de vakbeweging.

Migratie en integratie

Een ander voortslepend dossier: migratie en integratie. Volgens bronnen was deze zaak in ieder geval de afgelopen dagen nog niet bepaald beklonken. In de map van informateur Gerrit Zalm zit de tekst van zijn voorganger, Herman Tjeenk Willink, die trachtte GroenLinks in ultimo te verleiden tot regeringsdeelname. In dit document wordt de deal met Turkije over opvang van vluchtelingen juridisch houdbaar verklaard en daarmee toepasbaar in meer regio's. Die tekst aanvaarden betekent voor de ChristenUnie, de vervanger van GroenLinks, dat er op andere terreinen iets gewonnen moet worden. Bijvoorbeeld rond een ruimer kinderpardon?

De indeling van ministeries en de verdeling van de posten over de partijen is inmiddels ook ter hand genomen. Bekend was al dat het aantal ministers wordt uitgebreid naar 16, zodat er een goede verdeling over de partijen naar krachtsverhoudingen plaats kan vinden (zes VVD, vier CDA, vier D66 en twee ChristenUnie, zodat die partij niet met één eenzame minister komt te zitten).

De kans dat er nogmaals een minister voor wonen en rijksdienst komt, is klein. In plaats daarvan wordt gedacht aan een minister voor klimaatbeleid, landbouw en voedselveiligheid en een voor migratie en integratie. Daarnaast wordt gespeeld met de gedachte veiligheid en justitie niet uit elkaar te halen, maar het ministerie te laten leiden door twee ministers.

Mogelijkheden en opties genoeg. De kans dat dit niet het laatste weekboek is over weer een week formeren is aanzienlijk. Maar heus, dat kabinet komt er.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden