Dat négeren en negéren er eender uitzien, is het gevolg van een spellinghervorming

Taalvragen van lezers:

1299 'Negeren' kan 'treiteren' betekenen (négeren) en 'doen alsof iemand of iets niet bestaat' (negéren). Hoe is het gekomen dat ze zo te zien hetzelfde zijn? Danken we négeren aan een dialect?

Vóór 1934, toen heeten drie e's had en lezen twee, kon je het verschil nog zien. Negeren ('treiteren') schreef je al zo, negeren ('niet willen kennen') spelde je, op etymologische gronden, als negeeren. Maar dit terzijde.

Geen van de twee komt uit een dialect. Négeren ('iemand als een negerslaaf behandelen; hem treiteren', zegt ons grootste woordenboek) moet ontstaan zijn in de negentiende eeuw.

Negéren is zeker een een eeuw of drie ouder. Het betekende aanvankelijk 'de waarheid van een stelling ontkennen'. In de negentiende eeuw kwam de betekenis op 'doen alsof iemand of iets niet bestaat'. Over een 'armen dichter' schreef de Groene Amsterdammer toen dat iedereen hem 'negeerde'.

Gaat négeren dus terug op neger, negéren vindt zijn oorsprong in het Latijnse negare ('nee zeggen, ontkennen'), dat familie is van het Latijnse nec, eerder neg ('nee').

Woorden met dezelfde spelling en een verschillende uitspraak en betekenis noemen we homografen. Andere voorbeelden onder de werkwoorden zijn ondergaan, voorkomen en verspringen.

Ze verschillen van homoniemen, die zowel in spelling als in uitspraak overeenkomen, maar niet in andere opzichten. Neem deken ('dek') en deken ('geestelijke'), elk met een andere herkomst en betekenis. Of graven ('spitten') en graven ('edellieden'), die bovendien tot verschillende woordsoorten (werkwoorden en zelfstandige naamwoorden) behoren.

jdeberg@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden