Oud-minister Jeroen Dijsselbloem gaf een half jaar leiding aan de commissie die nadacht over de rekenregels voor pensioenfondsen.

Dat kon er ook nog wel bij: strengere pensioenregels voor de fondsen

Oud-minister Jeroen Dijsselbloem gaf een half jaar leiding aan de commissie die nadacht over de rekenregels voor pensioenfondsen. Beeld ANP

Oud-minister Dijsselbloem raakt met zijn nieuwe rekenregels voor pensioenfondsen zowel jong als oud. En dat terwijl vakbond FNV deze week stemt over de toekomst van het pensioenstelsel.

Alsof het al niet slecht genoeg ging in de pensioenwereld, krijgen pensioenfondsen en gepensioneerden opnieuw een flinke optater te verwerken. Op last van De Nederlandsche Bank (DNB) krijgen fondsen vanaf 2021 te maken met strengere regels. Dat betekent dat ze nu meer geld in kas moeten hebben om in de toekomst aan al hun verplichtingen te kunnen voldoen. Voor miljoenen Nederlanders komen kortingen op hun pensioen daardoor nog dichterbij dan ze al waren.

De maatregel van DNB volgt op een advies van oud-minister Jeroen Dijsselbloem, die zich sinds januari met een wetenschappelijke commissie over de zogeheten rekenregels boog. Resultaat: een rapport van tachtig pagina’s dat zich laat lezen als een domper. Een gemiddeld fonds moet straks ineens 2,5 procent méér geld op de bank hebben staan, als het financieel even stevig in de schoenen wil blijven staan.

Gevoelig moment

Die uitkomst had niet op een gevoeliger moment kunnen komen. Deze week mogen de ruim één miljoen leden van vakbond FNV stemmen over het voorlopige pensioen­akkoord dat de vakbeweging vorige week overeenkwam met het kabinet en de werkgevers. Is de FNV-achterban daar ontevreden over, dan trekt de vakbond zich alsnog terug uit de zwaarbevochten deal.

Het principe-akkoord biedt de vergrijsde vakbondsachterban verschillende voordelen: de AOW-leeftijd stijgt minder snel dan het kabinet eerst wilde en pensioenfondsen mogen hun geldbuffers eerder uitdelen aan hun deelnemers. Mooi, maar velen hekelen de historisch lage rekenrente, de maatstaf waarmee fondsen moeten berekenen hoeveel geld ze nu nodig hebben om in de toekomst aan hun verplichtingen te kunnen voldoen. 

Vanwaar het gehekel? Veel vakbondslieden wijzen erop dat het principe-akkoord draait om mínder garantie voor de hoogte van de pensioenen. Uitkeringen gaan meer meebewegen met de economie. Daar hoort volgens de critici dan ook een rekenrente bij die uitgaat van meer risico’s en daarmee meer opbrengst. Een hogere rekenrente dus.

De hoop van de vakbeweging om dat vast te leggen in het akkoord bleek ijdel. En nu trekt Dijsselbloem de teugels dus nog strakker aan.

Uitslag

Zaterdag volgt de uitslag van de stemming. Vervolgens zal het verkozen ledenparlement van de vakbond die dag bepalen of ze het voorlopige akkoord aanneemt of verwerpt.

De dalende rekenrente raakt vooral de ouderen. Zij dreigen eerder te worden gekort op hun maandelijkse uitkering, laat staan dat hun pensioen na jaren eindelijk eens meebeweegt met de inflatie. Voor jongeren is dat voorlopig geen probleem. Sterker, door de voorzichtige rekenrente lopen zij geen gevaar dat de pensioenpot onverantwoord hard leeg stroomt naar ouderen van nu.

Premie-inleg

Maar ook voor jonge werknemers heeft Dijsselbloems commissie slecht nieuws. De premie-inleg zal namelijk omhoog gaan, of anders de pensioenopbouw omlaag. De minimale hoogte van de premie ligt vast in de wet, en hangt onder meer af van hoe de aandelenmarkt erbij ligt. 

“Ook de verwachte opbrengsten dáárvan heeft Dijsselbloem naar beneden bijgesteld”, zegt pensioen­expert Roel Mehlkopf van Universiteit Tilburg. “Het kan dan gaan om een premieverhoging van 15 procent. Wel scheelt het dat veel fondsen al meer premie rekenen dan ze wettelijk verplicht zijn. Zij hebben misschien genoeg ruimte om niet te hoeven ophogen.”

Dat klinkt als een lichtpuntje, maar Mehlkopf is daar een beetje sceptisch over. “Wélke fondsen dan nog ruimte hebben, vermeldt Dijsselbloem niet. Ook al zijn dat er maar een paar, als het de grote betreft zoals het overheidsfonds, praat je al snel over een meerderheid van de deelnemers in Nederland.”

Lees ook:

Minister Koolmees hanteert ‘verkeerde’ rente bij het berekenen van pensioenen

Minister Koolmees houdt vast aan een ‘verkeerde’ rente bij het berekenen van pensioenen, concludeert Henk Harkema, lezer te Breda.

De 25-jarige, de 45-jarige of de 65-jarige: Wie betaalt het meest voor het nieuwe pensioenstelsel?

Het voorlopige pensioenakkoord pakt voor iedere generatie anders uit. Een ruwe schets voor verschillende leeftijdsgroepen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden