Dat ik voor stemde, lag aanvankelijk niet voor de hand

Lieve Tascha,

Heb je nog aan het referendum meegedaan en was je voor of tegen het associatieverdrag met Oekraïne? Daar hebben we het helemaal nooit meer over gehad. Mama en ik zijn na veel wikken en wegen gaan stemmen en hebben ons voor het verdrag uitgesproken (hè, lekker plechtig klinkt dat!). Het kerkgebouw in Amsterdam-Zuid dat als stembureau dienst deed, lag er leeg en verlaten bij. Behalve één ouder echtpaar was verder nog niemand komen opdagen. De man die het stemformulier uitreikte, was erg in zijn nopjes met onze aanwezigheid.

Dat ik ja zou zeggen tegen Kiev, lag aanvankelijk niet voor de hand. Bij mijn ouders thuis stond Oekraïne niet best aangeschreven. Je opa en oma, die zoals je weet in de Tweede Wereldoorlog allebei zaten ondergedoken, verdeelden de wereld altijd in goed (Joden geholpen) en kwaad (Joden vervolgd). Op de schaal van Van Weezel scoorden de Oekraïners niet hoog. Als jongetje van acht kende ik al de verhalen over de pogrom in Odessa (1905), de pogrom in Kiev (1919) en het bloedbad dat de Duitsers met behulp van Oekraiense collaborateurs aanrichtten in Babi Yar (1941). Beruchte kampbeulen als John Demjanjuk waren uit Oekraïne afkomstig. De demonstraties voor onafhankelijkheid op het Maidanplein werden naar mijn smaak ontsierd door de fakkeloptocht die rechtse betogers hielden ter gelegenheid van de geboortedag van Stepan Bandera, de fascist die in de jaren veertig Hitler te hulp riep om in Lviv zijn eigen republiek te kunnen vestigen.

Voor mij waren dat allemaal redenen om het associatieverdrag ten zeerste te wantrouwen. Mijn stemming sloeg pas om toen ik in Den Haag een groep Oekraïense studenten tegen het lijf liep. Ze hadden meegedaan aan de revolutie en zaten nu op de Leadership Academy in Kiev. Ze zwaaiden met blauw-gele vlaggen en droegen een sweatshirt met de tekst: 'I am Ukraine. I love Freedom.' Een meisje, dat toevallig dezelfde naam droeg als jij, vertelde me over de politiestaat die haar land tot de demonstraties op het Maidanplein was. Boeken konden zomaar in beslag worden genomen, je werd voor het minste of geringste delict streng verhoord. Nu regelde de politie in Kiev gewoon het verkeer en zwaaide de douane op het vliegveld je beleefd uit als je naar het westen vertrok.

Ze droomde van een Oekraïne waar transparantie, openheid en vooral vriendelijkheid zouden heersen en smeekte me bijna om bij het referendum voor de hervormingen in haar land te stemmen. Zulke idealistische studenten kun je niet in de steek laten, besloot ik ter plekke. Bovendien sprak de opperrabbijn van Oekraïne, die net als mama Bleich heet, zich voor het associatieverdrag uit. Dat vind ik ook een argument.

Inmiddels weten we dat het grootste deel van onze landgenoten tegen was of niet de moeite nam aan de volksraadpleging deel te nemen. Wat zijn we egocentrisch geworden, dacht ik. Maar nu weet ik nog steeds niet hoe jij hebt gestemd en waarom.

Vader Max en dochter Natascha van Weezel, beiden journalist, schrijven elkaar wekelijks over wat hen bezighoudt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden