'Dat ik meevocht in Syrië was slechts stoere praat'

Delftse terugkeer-djihadist werd opgepakt toen hij een gewapende overval wilde plegen

Iedereen die in Syrië of Irak zit voor de gewapende djihad is in principe een verdachte. De zwaarte van de verdenking is afhankelijk van de duur van het verblijf, de medewerking die wordt verleend aan het onderzoek en van de eventuele oorlogshandelingen die zijn gepleegd onder een terroristische vlag, zoals die van de extreem-djihadistische Islamitische Staat (IS) en Djabhat Al-Noesra (Syrische tak van Al-Kaida).

Dat maakte het Openbaar Ministerie (OM) gistermiddag bekend na de pro-formazitting in een zaak tegen de Nederlandse djihadist Mohamed A. (21) uit Delft. Hij stond voor het eerst voor de rechter in Dordrecht vanwege voorbereidende handelingen voor een gewapend overval in Scheveningen in Den Haag. De buit die hij daarmee hoopte binnen te halen, zou worden gebruikt voor de gewapende djihad in Syrië.

Dat hij wapens bij zich had geeft hij toe, maar hij ontkent iedere betrokkenheid bij terrorisme. Hij had onder meer een geweer en een revolver, zegt de aanklager. A. zegt dat het plan voor de overval zou zijn uitgelokt door politie-infiltranten en politie-informanten.

Justitie beschouwt hem als een terugkeerling, iemand die is teruggekeerd uit de gewapende strijd in Syrië. Maar hij zegt dat hij helemaal niet in Syrië is geweest, maar humanitaire hulp gaf aan de grens met Turkije. Het OM heeft een getuigenverklaring van de Belgische djihadist Jejoen Bontinck, die vertelde dat A. bij IS zat om te vechten tegen de regeringstroepen van de Syrische president Basjar al-Assad.

A., de zoon van een vluchtelinge, is geboren in Zeist en woonde tot zijn aanhouding in de Delftse achterstandswijk Buitenhof. Hij groeide op in een wijk waar de criminaliteit hoog is, waar armoede heerst en waar jongeren onder meer aan die situatie ontsnapten door zich aan de Turkse grens te melden voor de gewapende djihad. De politie tapte verschillende van zijn gesprekken af, waarna het OM met de aanklacht kwam.

Voor de autoriteiten was hij een 'heterdaadje'. Omdat hij onderweg was naar Scheveningen om daar de overval te plegen, hebben ze meteen ingegrepen door hem te arresteren. Hij zou tegen zijn vrienden 'grote verhalen' hebben verteld over zijn strijd in Syrië: 'De kalasjnikov is mijn beste vriend', 'Ik ben bereid om een zelfmoordaanslag te plegen' en 'Ik heb gevochten in Syrië'. Maar dat doet A. af als 'stoerdoenerij' en 'sterke verhalen'. Tijdens het verhaal van de officier van justitie zat A. nerveus te lachen. A. is een van de dertig terugkeerlingen uit Syrië.

Dat de verdachte actief zou zijn geweest bij IS is niet nieuw. Nederlandse djihadisten zijn al vanaf het begin betrokken bij de gewapende djihad van extremistische bewegingen als Al-Noesra en IS. Deze week vertelde de vader van Jejoen Bontinck in het actualiteitenprogramma 'EenVandaag' dat een Nederlander een leidende rol had in een gevangenkamp van IS. Die Nederlander voert de islamitische strijdnaam Abu Obeida Al-Maghribi en zou van Marokkaanse afkomst zijn.

Het is niet gek dat Nederlanders tot de hogere echelons van de gewapende djihad zijn opgeklommen. Ze waren al vroeg bij de gewapende opstand tegen de regering-Assad betrokken en het is goed voor te stellen dat ze inmiddels volgens de maatstaven van IS hun sporen hebben verdiend.

'Geen Haags kalifaat'

Burgemeester Jozias van Aartsen is woensdagavond op werkbezoek geweest in de Schilderswijk in Den Haag. Hij verklaarde tegenover de toegestroomde media dat die wijk geen kalifaat is van IS 'en dat soort onzin' en dat slechts een klein deel van de bewoners het extremistische gedachtengoed aanhangt. De afgelopen maand kwam de Haagse burgemeester onder vuur te liggen vanwege de pro-IS- en anti-IS-demonstraties waar problemen mee waren. Bronnen op het stadhuis zeggen dat hij, ofschoon hij op vakantie was, de touwtjes stevig in handen had en beslissingen nam met betrekking tot de demonstraties.

Een kritiekpunt was dat hij onvoldoende zichtbaar was in de wijken. Daar probeert hij via zo'n werkbezoek verandering in te brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden