Dat geluid, en die geur

spotters|  reportage | Leeuwarden is even het centrum van de spotterswereld, want de Joint Strike Fighter landt op de vliegbasis daar. 'Een ander gaat naar een concert, wij hebben dit.'

Hij is al drie dagen een beetje zenuwachtig, verklapt Leeuwarder Henk Ploegstra. "Heb ik altijd op dit soort dagen. Slecht slapen en zo."

Naar schatting duizend liefhebbers zijn onder de rook van Leeuwarden samengekomen om een glimp van de F-35 op te vangen. Twee uur voor de omstreden aanwinst van Defensie verwacht wordt, staat het al vol. Met name mannen, velen met petjes waarop vliegtuigen of emblemen. Joekels van telelenzen. Voor de verwachte stroom aan JSF-toeristen zijn twee weilanden ingericht als parkeerterrein. Met laarzen, wandelschoenen of ander stevig schoeisel stappen de spotters door de drassige grond, rugzakjes vol broodjes mee. De patatkraam die in het weiland staat, doet gouden zaken.

Om Ploegstra heen verzamelen zich langzaam zijn kameraden. De mannen, allen lid van de Aviation Group Leeuwarden, zijn al sinds hun jeugd verbonden door hun gemeenschappelijke liefhebberij. Och, zegt Adam Meijer. "Zo'n jaar of vijftig geleden lagen we hier met zijn allen in het weiland. Waren we jochies van twaalf. En dan maar wachten tot er iets voorbijkwam. In schrijfblokjes noteerden we alle nummers."

Nu zijn er systemen waarmee je de vluchten in de gaten kunt houden. Dat is mooi en handig. "Maar het had ook wel zijn charme hoor", mijmert Meijer. Ja, verzucht Ploegstra. "En dan lag je naar de lucht te turen of je ergens in de verte een lichtje zag. En dan riep je heel hard: 'Pit voor de baan!' En dan ging je verder kijken. Zit er rook achter? Splitst de rook? Dan is het een Starfighter."

Toch, zegt Meijer, is vliegtuigspotten geen groepsbezigheid. Eigenlijk spreken de mannen nooit met elkaar af, ze komen elkaar tegen op de baan. Hoewel ze soms wel avondjes bij elkaar zitten om foto's te kijken en herinneringen op te halen.

De mannen spotten alleen militaire toestellen, zegt Ploegstra. "Niet van die civiele meuk. Want eh, hoe ga ik dat even netjes zeggen?" Zijn vrienden lachen. "Daar gaat geen dreiging vanuit", valt Meijer hem bij.

Dan meldt Facebook dat de twee tankvliegtuigen die met de JSF meevliegen contact hebben gemaakt met de AF11, het witte vliegtuig dat eerder startte. "Ze zijn boven Edinburgh!"

De opwinding zwelt aan. "We gaan verstekken hoor!", verontschuldigt Ploegstra zich, en springt op de fiets. "Daar verderop hebben we beter licht."

Een eind verderop in de mensenmassa zien ze even later tevreden waar ze voor kwamen. Ploegstra kan weer slapen. "Een ander gaat naar een concert, wij hebben dit. En de geur. De geur van kerosine en verbrand rubber. Daar gaat een bepaalde magie vanuit."

undefined

Wennen aan decibellen

De twee Joint Strike Fighters voeren de komende drie weken testvluchten uit in de omgeving van de vliegbases in Leeuwarden en Volkel om het geluid te laten ervaren. Er zijn zorgen bij omwonenden dat de F-35 meer herrie maakt dan de F-16. De vervanging van de Nederlandse F-16 zal vanaf 2019 beginnen. Nederland koopt 37 toestellen voor 4,5 miljard euro. De JSF is ook te zien tijdens de Luchtmachtdagen op 10 en 11 juni.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden