Dat gaat naar....

Voor de vierde keer op rij sleepte 's-Hertogenbosch dit jaar de titel Meest Gastvrije Stad in de wacht. Dat kan geen toeval zijn. Maar wat maakt de Brabantse hoofdstad zo bijzonder?

FLIP VAN DOORN

Nauwelijks ben ik het VVV-kantoor binnengestapt of ik krijg een gulle lach en een Bossche Bol aangeboden. Meteen zetten de Bosschenaren zichzelf op een één-nul voorsprong. Voeg daarbij dat ze toeristen ontvangen in een van de oudste bakstenen huizen van het land, gelegen aan een van de mooiste marktpleinen, en de concurrentie ligt subiet een straatlengte achter. Geen wonder dat het de landelijke VVV voor de vierde maal op rij behaagd heeft 's-Hertogenbosch de versierselen van Meest Gastvrije Stad van Nederland op te spelden.

De onderzoekers meten gastvrijheid af aan factoren als de diversiteit van het winkelaanbod, de bereikbaarheid, de groenvoorziening of de vriendelijkheid op straat. Fraaie grafieken ondersteunen hun conclusies. Maar hoe ervaart een argeloze bezoeker die gastvrijheid? Met een wandelkaart van de VVV loop ik de stad in en neem de proef op de som.

Nauwelijks vertrokken lijk ik in een grofkorrelige zwart-witfoto te zijn beland. Pal achter de blinkende etalages van de Hinthamerstraat zetten het afbladderende pleisterwerk en de dito gevelreclames in het Rozemarijnstraatje me een eeuw terug in de tijd. Aan het einde van de nauwe steeg wacht een eerste verrassing: 's-Hertogenbosch heeft zijn eigen Manneken Pis. Het ventje heet Dieske en hij ontdekte vijandige soldaten tussen het riet toen hij zes eeuwen geleden een plasje deed in de Binnendieze. Volgens de legende sloeg hij alarm, de stad werd gered, en dat leverde de kleine wildplasser uiteindelijk dit standbeeld op. Terwijl ik Dieske op de foto zet, stopt een voorbijganger en spreekt me aan. Hij is hier vlakbij geboren, in een volksbuurt die De Pijp heette en al lang geleden ten prooi viel aan de slopershamer. Maar in plaats van te vervallen in weemoed, steekt hij de loftrompet over zijn stad. Hij tipt me andere zijstraatjes van de Hinthamerstraat, verborgen hoekjes, doorkijkjes over de Binnendieze, meer dan ik kan onthouden. "Ah ge weet waar ge moet kijken, is er ontzettend veel moois te zien," stelt hij. "Ik ben trots op Den Bosch." Was ik onderzoeker, dan zou ik bij 'vriendelijkheid op straat' spontaan een dikke voldoende noteren.

's-Hertogenbosch verleidt. Soms schaamteloos en breeduit pronkend met een kathedraal die haast bezwijkt onder de versieringen en ornamenten, een eindje verder subtiel met een vrolijk gedichtje op een blinde muur. Soms met de wulpse rondingen van een Bossche Bol, of van de perfecte cirkel die een brug en zijn weerspiegeling in het rimpelloze water van de Binnendieze samen vormen, dan weer in een onverwacht hoekje met een weelderige stadstuin. Maar ook met een knipoog, wanneer 'Ut Engelke' contact tussen aarde en hemel probeert te leggen. De bekende engel met het mobieltje is meer dan alleen een stenen beeld op de Sint-Jan. Ze heeft zelfs een telefoonnummer, een website en een Twitter-account en de VVV verkoopt stenen replica's voor op de schoorsteenmantel.

Een dakloze verkoopster van de Zelfkrant heeft strategisch postgevat bij de ingang van de kathedraal. Ook zij draagt op haar eigen manier bij aan de gastvrijheid. Een allervriendelijkste glimlach valt me ten deel als ik een krantje bij haar koop en wanneer ik een uurtje later voorbijloop, werpt ze me een kushandje toe. In de kathedraal is ondertussen de opbouw van de kerststal in volle gang. Voor de liefhebbers; die is vanaf 9 december weer te bewonderen.

Maar alle pontificale pracht ten spijt, mijn wandelschoenen willen verder. 's-Hertogenbosch weet namelijk op nog een andere manier te verleiden. Op luttele stappen van het middeleeuwse stadshart, de Sint-Jan, de Parade, ligt een heerlijk wandelgebied. Dit is een van de zeldzame steden waar wandelaars niet eerst eindeloze nieuwbouwwijken hoeven te doorkruisen om bij een pluk groen te geraken die meer is dan een stadspark. De weidse graslanden van het Bossche Broek grenzen pal aan het centrum. En over gastvrijheid gesproken: een vlonderpad zorgt ervoor dat de voeten droog blijven in een van de zompigste delen van het moerasgebied. Achter de stadswallen rijst het silhouet van de Sint-Jan op, bossen gemaaid riet liggen langs het pad. Na vier kilometer sappig groen buitengebied brengt het trekpontje de Moerasdraak me terug naar de stad. Die prachtige, gastvrije stad die in 1184 stadsrechten kreeg en waar blijkens recente opgravingen Neanderthalers 40.000 jaar geleden al een nederzetting hadden. Via de Vughterstraat wandel ik de steegjes, de winkeltjes, de stadsbrouwerij en de andere verleidingen van het centrum weer tegemoet. Op naar een café voor weer een Bossche lekkernij. De calorieën heb ik er al lang afgewandeld.

Gastvrije steden
Het onderzoek

De verschillen zijn niet groot. De 21 steden die dit jaar meedongen naar de titel Meest Gastvrije Stad scoren allemaal tussen 4,03 ('s-Hertogenbosch) en 3,64 (Dordrecht) op een schaal van 1 tot 5. Winnaar 's-Hertogenbosch is ook de beste in alle vier de subcategorieën: vriendelijkheid & veiligheid, horeca & vrije tijd, stad & architectuur en bereikbaarheid & informatie. Opvallend is dat de top-10 bestaat uit middelgrote steden, met Groningen en Maastricht op respectievelijk de tweede en derde plaats. Van de vier grote steden scoort Utrecht (11de) het best. Het volledige onderzoek: www.meestgastvrijestad.nl.

Route
Deze wandeling combineert de VVV-route 'Wandelen door de historische binnenstad' met een lus door natuurgebied het Bossche Broek en is in totaal ongeveer 8 kilometer lang. Op de website van de VVV staan nog veel meer wandelmogelijkheden: www.vvvdenbosch.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden