Dat de verkiezingen in Kenia over moeten is een historische beslissing

De Keniaanse president Uhuru Kenyatta. Beeld REUTERS

De verkiezingen in Kenia moeten over, besliste het hooggerechtshof in een historisch oordeel. 

“Onze rechterlijke macht heeft aan geloofwaardigheid gewonnen en verdient een medaille”, concludeert de Keniaanse publicist en activist Kevin Mwachiro op het terras van een koffiehuis in de hoofdstad Nairobi. Hij had een halve minuut nodig om zijn woorden te vinden nadat het hooggerechtshof vandaag bepaalde dat de presidentsverkiezingen van 8 augustus  ongeldig zijn en binnen 60 dagen over moeten. 

De kiescommissie, IEBC, had president Uhuru Kenyatta tot winnaar uitgeroepen. Hij zou zo’n anderhalf miljoen stemmen meer hebben gekregen dan zijn opponent Raila Odinga. Die vocht de uitslag aan en deponeerde ruim 25.000 pagina’s met aantijgingen tegen voornamelijk de IEBC. Kenianen hadden geen historisch oordeel verwacht. Nooit eerder zijn verkiezingen in Afrika ongeldig verklaard. 

“Ik ben ook blij verrast. Ik dacht dat het een herhaling zou worden van de verkiezingen van 2013, toen Odinga ook protesteerde tegen de uitslag maar geen gelijk kreeg van het hooggerechtshof. Misschien is dit oordeel het begin van geloofwaardige verkiezingen in Kenia”, zegt Mwachiro hoopvol.

Sinds de invoering van het meerpartijensysteem in 1992 was er slechts één verkiezing, die van 2002, die niet omstreden was. Bij de andere uitslagen waren verliezers er altijd van overtuigd dat er gefraudeerd was. Het hooggerechtshof legde geen blaam bij Kenyatta en zijn partij maar bepaalde dat de IEBC onrechtmatigheden had begaan in de overdracht van de resultaten. David Maraga, de voorzitter van het hof, gaf slechts een samenvatting van de uitspraak die binnen drie weken in zijn totaliteit wordt gepubliceerd. Twee van de zes rechters vond de bewijzen onvoldoende voor de nietigverklaring van de verkiezingen. 

Odinga’s oppositiecoalitie Nasa gelooft dat er met de servers die zorgden voor de transmissie van de elektronische stemmen, geknoeid was. De nog onopgehelderde moord op de IT-specialist van de IEBC, Chris Msando, twee weken voor de verkiezingen, veroorzaakte groot wantrouwen in het elektronische systeem. Ook ontbraken veel papieren die de elektronische uitslagen moesten bevestigen. Of ze waren niet juist ingevuld. 

“De uitspraak is een geweldig cadeau voor Eid-al Adha (offerfeest, red.). Allah heeft geluisterd naar onze gebeden”, schreef Farida Salim in een sms. De politica in de westelijke stad Kisumu, het bastion van de oppositie, verloor de verkiezing voor een lokale positie. “Ik heb eerlijk verloren. Als onze kandidaat Odinga straks een tweede keer ook eerlijk verliest, dan heb ik daar volledig vrede mee.”

Ook in enkele sloppenwijken in Nairobi en de havenstad Mombasa, waar de oppositie populair is, werd feestgevierd. Mensen dansten op straat en legden het verkeer stil terwijl auto’s aanhoudend toeterden. In plaatsen waar Kenyatta aanhang heeft was de sfeer bedrukt. De president respecteert de uitspraak van het hooggerechtshof, ook al is hij het ermee oneens. “Miljoenen mensen stonden in de rij om hun keuze te maken. En zes mensen beslissen dat zij tegen de wil van het volk gaan”, zei hij met een wrange glimlach. 

De verkiezingen in augustus waren een van de duurste ter wereld. Wat een herhaling van de presidentsverkiezingen het land gaat kosten is nog onduidelijk, maar het zal zeker een financiële aderlating worden voor het ontwikkelingsland. Bonenhandelaar Jackson Muhinga, uit de forenzenstad Ongata Ronga, dichtbij Nairobi, vermoedt dat Kenianen onder die financiële last gaan lijden maar is toch blij met de uitspraak. Hij heeft in augustus uit overtuiging niet gestemd. “Ik wilde mijn tijd niet verspillen aan verkiezingen waarvan ik van tevoren wist dat ze niet eerlijk zouden zijn. Maar nu ga ik stemmen omdat ik meer vertrouwen kan hebben in de kiescommissie.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden