CoronaOnderwijs

Dat de scholen een maand geleden sloten, kwam door druk vanuit de samenleving. Hoe groot is die nu?

Op het raam van een kinderdagverblijf staat de tekst "Kanjers we missen jullie". Door het uitbreken van het nieuwe coronavirus zijn de scholen en kinderdagverblijven gesloten tot 28 april.Beeld Hollandse Hoogte / Bart Maat

Kunnen de scholen weer open? Daarvoor moet ook genoeg draagvlak zijn. Wat dat ze sloten, had niets met wetenschap te maken, maar met druk vanuit de samenleving. Hoe groot is de druk nu van verschillende instanties en welke nieuwe wetenschappelijke inzichten zijn er?

En weg was het draagvlak om scholen en kinderopvang open te houden. Het kabinet had op advies van het RIVM op 12 maart nog besloten scholen open te houden, maar nadat de Federatie Medisch Specialisten twee dagen later had opgeroepen alle scholen direct te sluiten, was er geen houden meer aan. Hoe is dat nu? Dinsdag beslist het kabinet over verlenging en beëindiging van het scholenbesluit.

Draagvlak voor opening hangt samen met veiligheid en beeldvorming. Om met dat laatste te beginnen: toen het kabinet na druk uit de samenleving besloot tot sluiting, hielden al tientallen andere landen de kinderen thuis. Dat tij begint te keren. In Denemarken gaan kinderen weer naar school, in Duitsland gebeurt dat stapsgewijs ook. 

In Zweden zijn de scholen altijd open gebleven. Dat is te zien ook aan de hogere sterftecijfers, zullen tegenstanders zeggen. Die sterftecijfers zijn inderdaad hoger dan in Finland en Noorwegen, maar evengoed is Zweden te vergelijken met België, of desnoods Nederland, en dan ziet de Zweedse aanpak er ineens wel goed uit. Kijken naar het buitenland zal voor- én tegenstanders alleen maar bevestigen in hun mening.

Nauwelijks zieke kinderen

Veiligheid kan er wel voor zorgen dat het aandeel voor- en tegenstanders begint te schuiven. Bekend is al dat het virus nauwelijks kinderen ziek maakt. Die kennis komt van buitenlandse, vooral Chinese, onderzoeken. Maar is ook terug te zien in cijfers van Nederlandse ziekenhuizen waar nauwelijks kinderen en tieners worden opgenomen. 

Er zijn intussen nieuwe studies. Zo leert een IJslands onderzoek dat kinderen niet alleen minder ziek worden, maar ook een kleinere kans hebben besmet te raken. En als zij al besmet raken, geven ze het virus niet snel door aan volwassenen, iets dat voor docenten een grote rol speelt. Daarom ook dat het RIVM hier aanvullend onderzoek naar doet. De resultaten zal het instituut dinsdag bekend maken. 

Extra sterfgevallen

Britse onderzoekers schreven dat sluiting van scholen 2 tot 4 procent van de sterfgevallen voorkomt. Staat dat percentage in verhouding tot de economische en maatschappelijke gevolgen van sluiting? De kinderopvang weet het antwoord wel. Nee, dat staat niet in verhouding. Zij willen zo snel mogelijk weer open. Mits veilig natuurlijk. De onderzoeken lijken aan te tonen dat het met die veiligheid wel goed zit, al zijn er geen garanties. 

De kinderopvang trekt samen op met het onderwijs. Nog wel, want de samenwerking vertoont scheurtjes. De voorzitter en directeur van Brancheorganisatie Kinderopvang, Felix Rottenberg en Emmeline Bijlsma, schrijven op hun website dat het onderwijs ‘wat weinig oog heeft voor de belangen van kinderen (die weer willen spelen en ontwikkelen), ouders (die het steeds zwaarder krijgen om werk en thuiszittende kinderen te combineren) en werkend Nederland.’

Wat Rottenberg en Bijlsma eigenlijk zeggen is: kom op docenten, zorgpersoneel en vakkenvullers werken ook door. Waarom jullie niet?

Tot het bot verdeeld

Maar docenten willen alleen voor de klas staan als zij dat veilig kunnen doen en alle risico’s zijn onderzocht. De Algemene Onderwijsbond, het Lerarencollectief, en PO in Actie raadpleegden allemaal hun achterban en telkens kwam daaruit de zorg voor de gezondheid naar voren. Vakbond Leraren in Actie wil helemaal niet dat de scholen opengaan. Niet alleen voor henzelf, bijvoorbeeld omdat zij diabeet zijn, maar ook voor partner of kinderen met gezondheidsklachten. De vraag is of het onderzoek van het RIVM naar besmettelijkheid van kinderen hen overtuigt.

Tot slot de ouders. Die zijn ‘tot het bot verdeeld’, zegt Marjet Winsemius van de Stichting voor Werkende Ouders. “Er zijn veel ouders die zeggen dat thuisonderwijs en werk niet te combineren is. Andere ouders zeggen: het gaat best goed thuis, wij willen eerst meer duidelijkheid over de besmettingskansen. Het moet veilig zijn.”

Zonder veiligheid geen draagvlak. Het RIVM moet daar dinsdag meer zekerheid over geven met de voorlopige resultaten van zijn onderzoek. Maar is dat voldoende, na alle eerdere internationale onderzoeken, of blijft beeldvorming bepalend?

Lees ook:

Toom het coronavirus in juist door scholen te openen

Onderzoek wijst uit dat de scholen weer open kunnen. Dat verkleint zelfs andere gevaren, schrijft Carla Peeters.

‘Thuis werken is moeilijk, dan ga ik gamen’

In de Amsterdamse Bijlmer wonen veel kwetsbare kinderen. Basisschool Wereldwijs heeft een aparte opvang voor deze groep ingericht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden