Commentaar

Dat de emoties over kunst en cultuur hoog oplopen, ligt ook aan het kabinet zelf

Duizenden mensen demonstreren maandag op het Haagse Malieveld tegen de bezuinigingen op Cultuur door het Kabinet.Beeld anp

Toegegeven: de kunstwereld heeft harde woorden gebruikt om te protesteren tegen de zware bezuinigingen die het gedoogkabinet de sector wil opleggen. Zo is de afgelopen dagen het einde van 'de beschaving' aangekondigd.

Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr hield op het Malieveld onder grote bijval een toespraak die van het eerste tot het laatste woord een persoonlijke aanval was op staatssecretaris van cultuur Halbe Zijlstra. Hij zou een 'onderknuppel' zijn en een 'Hobbitliefhebber'. Nasrs enige inhoudelijke argument was ook al keihard van toon: kunst en cultuur horen tot de weinige zaken 'die de mens onderscheiden van de apen'.

Grote woorden kunnen contraproductief werken, en in die zin heeft de kunstwereld afgelopen week een groot risico genomen. Goed mogelijk dat zij draagvlak heeft verloren.

Maar daarmee is niet automatisch gezegd dat harde woorden bij voorbaat taboe moeten zijn in het debat over de bezuinigingen. Soms zijn ze simpelweg nodig om stoom af te blazen.

De felheid waarmee de kunstwereld de bezuinigingen aanvecht is ook een uiting van betrokkenheid. De kunstwereld verdedigt meer dan alleen de eigen subsidie, al is vaak anders gesuggereerd. Het gaat wel degelijk over de rol van kunst en cultuur voor de samenleving in het algemeen.

Juist de afgelopen weken is bewezen dat kunst en cultuur levend zijn, en daar hoort onvermijdelijk soms bij dat de emoties hoog oplopen. Een nachtelijke protesttocht naar Den Haag trok grote aantallen deelnemers, onder wie ook veel 'gewone' cultuurliefhebbers. Zelden is zoveel gedebatteerd over de waarde van kunst en cultuur, over en weer.

De politici die de kunstwereld voorhouden dat daar alleen maar 'subsidievreters' rondlopen, kozen zelf ook voor harde woorden. Sterker nog, de staatssecretaris was de eerste die de confrontatie zocht, door te dreigen dat in de kunstwereld geen instelling meer veilig was.

De coalitie klaagt nu dat de kunstwereld te hard reageert, de toon moet gematigder. Het lijkt of het kabinet zijn eigen positie niet goed begrijpt: wie bezuinigt, maakt protesten los. Het kabinet moet blijven uitleggen, niet gaan mokken. Probleem is dat juist die uitleg van de kunstbezuinigingen tot nu toe niet heeft kunnen overtuigen.

Dat het ook anders kan bewees staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten. Zij had een nog veel pijnlijker boodschap over het persoonsgebonden budget. Ze klaagde niet over de kritiek, maar stapte op de gedupeerden af. Dat is de manier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden