column

Dat basisinkomen voor de armste Italianen is misschien een oorlog met de EU wel waard

Sylvain Ephimenco

Het is ‘oorlog’, las ik gisteren op de voorpagina van Trouw, tussen de Europese Commissie en de Italiaanse regering. 

De gecoaliseerde linkse (M5S) en rechtse (Lega) populisten uit de laars zijn koppig en willen de begrotingsdiscipline van de EU loslaten om 37 miljard extra uit te geven, terwijl ze al een staatsschuld van 131 procent achter zich aan ­slepen. Ja, foei!, zeggen de Commissie en haar EU-­leden, dan maar oorlog, represailles en eventueel ook een flinke boete die het Italiaanse begrotings­tekort verder zal helpen oplopen. Maar nu dankzij de Commissie, die juist op zijn achterste poten een vermindering van de uitgaven eist.

Werkloos

Of dit een logische stap is van een principieel EU-­orgaan, moeten deskundigen maar uitmaken. Maar hoe zal ‘soldaat’ Roberto die oorlog uitzingen, vroeg ik me gisteren af, denkend aan ons verre Toscane. Roberto, die maar twee keer per jaar naar de kapper kan en daarom altijd tussen extra lang en ultrakort haar laveert. Roberto, onze buurman aldaar, in zijn eeuwig versleten kleren. Jaren geleden is hij werkloos geworden en hij woont op zijn 45ste permanent bij zijn ouders. Regelmatig lost hij zijn vader (78) af in zijn piepkleine eenmanszaak die naar verse tabak geurt. Dat sigarenwinkeltje moet zeven dagen per week en twaalf maanden per jaar openblijven om ouders en kind te helpen overleven. 

Roberto is wat Italianen een bamboccione noemen, een groot kind dat zonder de hulp van pa en ma het niet zou redden. In het land waar familie het ware sociale vangnet vormt, verblijven kinderen gemiddeld tot een leeftijd van ruim 30 jaar bij hun ouders. In 2030 zou dit zelfs, volgens onheilsprofeten, 48 jaar kunnen worden. Zal die EU-oorlog ook Giovani en Naomi straks frontaal gaan treffen? De eerste was jarenlang onze verhuurder en leeft nu van een pensioen van rond de 500 euro. De tweede is een seizoensarbeidster die in de winter van een werkloosheidsuitkering van 450 euro moet rondkomen.

Cliché

In Italië leven 4,7 miljoen mensen onder de armoedegrens en 4,5 procent van de bevolking moet met minder dan 250 euro per maand het hoofd boven water houden. Natuurlijk maken die populisten het nogal bont met het verlagen van de pensioenleeftijd naar 62 jaar. Maar dat basisinkomen van 780 euro voor de allerarmsten, dat zeven miljard moet kosten, is misschien een oorlog met de EU wel waard. Zo denkt tenminste 60 procent van de Italianen die de regering en haar grensoverschrijdende begroting blijft steunen. Afgelopen zondag, midden in die oorlog met de Commissie, sprong de score van de rechtspopulist Lega van 6,2 procent vijf jaar geleden tijdens verkiezingen voor de regio Trentino-Zuid-­Tirol naar 27,09 procent.

Het cliché wil dat het huidige Europa zich na de Tweede Wereldoorlog heeft verenigd om de vrede te garanderen. Maar zoeken naar vreedzame oplossingen schijnt niet het sterke punt van de huidige EU-Commissie te zijn die na Polen, Hongarije en nu ­Italië, liever oorlog voert tegen die vermaledijde ­populisten.

Drie keer per week schopt Sylvain Ephimenco in Trouw heilige huisjes omver.

Lees ook:

Zoekt Rome ruzie? Kom maar op, zegt de EU

Voor het eerst keurt Brussel een nationale begroting in haar geheel af. Ook een primeur: Italië heeft lak aan de regels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden