Darwin heeft tot op vandaag zijn schadelijke uitwerking

Hoofdredacteur Jan van Hooydonk van oecumenisch opinieblad VolZin kan er niet bij: „De vraag rijst hoe een toch met verstand begiftigd man als Benedictus XVI tot zoveel domheid in staat is.” Het is duidelijk waar Van Hooydonk op doelt: de opheffing van de excommunicatie van bisschop Richard Williamson en andere ’lefebvristen’, leden van de priesterbroederschap Sint-Pius X. Dat is dom, omdat Williamson sinds jaar en dag een echt antisemiet en reactionair is. In 1989 preekte hij: ’De Joden hebben de holocaust bedacht zodat wij voor hen op de knieën zouden vallen en hun nieuwe Staat Israël zouden erkennen. Joden hebben de holocaust bedacht, protestanten krijgen hun orders van de duivel en het Vaticaan heeft zijn ziel verkocht aan het liberalisme.”

Emiel Hakkenes

Met zo’n man dus wil de paus de eenheid herstellen. En dat heeft de paus zelf zo besloten, wist kardinaal Walter Kasper vorige week te melden. Die autocratische bestuursstijl van Benedictus, signaleert Jan van Hooydonk, gaat samen met een fixatie op binnenkerkelijke en theologische kwesties. „Deze paus is niet in staat – of moeten we zeggen: zelfs niet bereid? – rekening te houden met de effecten van zijn uitspraken op anderen. In 2006 haalde hij zich met een ongelukkige uitlating over de islam de woede van de moslimwereld op de hals. Met zijn aanhoudende kruistocht tegen de morele gelijkstelling van homo- en heteroseksualiteit vervreemdt hij liberale samenlevingen van zich.”

Volgens Van Hooydonk is het opheffen van de excommunicatie van Williamson géén Vaticaans bedrijfsongeval. „Dat de paus kiest voor toenadering tot de Lefebvrebeweging kan alleen maar wijzen op inhoudelijke overeenkomsten tussen de paus en de lefebvristen. De paus is absoluut geen antisemiet maar hij en de lefebvristen delen wel een liefde voor de pre-conciliaire Tridentijnse mis – die hoogkerkelijk, zeer priesterlijk en in het Latijn is. Minder bot maar even beslist als wijlen Lefebvre wijst de paus het zogeheten westerse, liberale ‘relativisme’ af, dat als gevolg heeft dat de r.-k. kerk niet langer het alleenvertoningsrecht op de waarheid kan opeisen. Benedictus hoopt op herstel van de breuk met de naar schatting 150.000 lefebvristen, maar bevordert en verdiept daarmee wel het reeds bestaande mentale schisma tussen de progressieve en de conservatieve vleugel van zijn kerk. Het stijlvolle maar in essentie reactionaire pontificaat van Benedictus XVI werpt dito vruchten af.”

Elders in VolZin een interview met de coming woman in de Protestantse Kerk in Nederland: Arenda Haasnoot (36), vicevoorzitter van de generale synode. Haar naam zoemt rond als toekomstige eerste vrouwelijke voorzitter, maar: „daar kan ik nu geen uitspraken over doen.” Verder kan ze er best mee leven dat in sommige delen van de Protestantse Kerk vrouwen geen dominee mogen worden. „Ik accepteer dat bepaalde stromingen er op bijbelse gronden vanuit gaan dat de vrouw hoort te zwijgen. Maar ik verwacht wel wederzijds respect.”

Dan komt het gesprek op de ’atheïstische dominee’ Klaas Hendrikse. Haasnoot: „Volgens mij heeft Hendrikse alle ruimte gekregen om een gesprek aan te gaan over het bestaan van God. De klacht dat spreken over twijfel niet mag, lijkt mij eerder ingegeven door angst dan door de werkelijkheid.”

Dat is opmerkelijk. Want wat zei de toen net gekozen nieuwe scriba Arjan Plaisier vorige zomer: „Twijfel zal niemand vreemd zijn, maar je moet er geen thema van maken, ook niet in de kerk.”

Ook in het nieuws dezer dagen: Charles Darwin, van de evolutietheorie. Darwin is „eerste oorzaak geworden van een levensbeschouwing die tot vandaag zijn schadelijke uitwerking heeft”, schrijft dr. ir. J. van der Graaf in De Waarheidsvriend, wekelijkse uitgave van de Gereformeerde Bond. Darwin zelf deed geen levensbeschouwelijke uitspraken (hij schijnt eens gezegd te hebben: ’het is verstandiger voor een hond om na te denken over de zwaartekrachttheorie van Newton dan voor een mens om na te denken over theologie’) maar volgens Van der Graaf is het toch zijn schuld dat veel mensen niet langer geloven dat God de aarde heeft geschapen. „Al is Darwin nooit een echte evolutionist geweest, hij heeft wel de aanstoot gegeven voor het evolutionisme als levensbeschouwing. Zijn invloed reikt dan ook veel verder dan de pure wetenschap.” Vraag blijft: kunnen we uit Genesis 1 de ouderdom van de aarde aflezen? Hoe lang lag duisternis op oervloed? Van der Graaf: „Liever deze vragen open laten dan ze eigenmachtig in te vullen.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden