Analyse

Darfur heeft voor de VN niet echt prioriteit meer

Een blauwhelm van de Verenigde Naties in Darfur.Beeld afp

De beelden van tienduizenden vluchtelingen in Darfur die in grotten schuilen voor bombardementen, zonder enige vorm van hulp, roepen de vraag op waarom de VN niet ingrijpen. Immers, in Darfur zijn de Verenigde Naties prominent aanwezig. Een vredesmissie van 20.000 militairen is vlakbij gelegerd. Waarom doen de blauwhelmen niets? Daarvoor zijn drie belangrijke redenen.

1. De VN-missie in Darfur is mislukt
Al sinds 2007 opereren de Verenigde Naties in Darfur met een van hun grootste vredesmissies. Een deel van de militairen wordt geleverd door landen van de Afrikaanse Unie. In acht jaar tijd is er nauwelijks iets bereikt. De VN zorgen weliswaar voor voedselhulp voor de 2,5 miljoen ontheemden in Darfur, maar de missie heeft er niet toe geleid dat het geweld zelf ook stopte.

Officieel hebben de blauwhelmen de taak om mensenrechtenschendingen te rapporteren en desnoods in te grijpen. Burgers in Darfur klagen dat de VN'ers nauwelijks hun kamp uitkomen. Veelbetekenend was dat in oktober het Soedanese leger met een 'rapid reaction force' de aanval kon inzetten op rebellen in Darfur. Het leger maakte zich daarbij op grote schaal schuldig aan verkrachtingen, maar toen de VN getuigen wilden spreken, stond Soedan dat niet toe. De VN lieten het er daarna bij zitten. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch wist wel getuigen op te sporen (per telefoon) en bracht alsnog de feiten naar buiten.

2. De VN-missie is bezig met vertrek
De VN willen stoppen met de missie. Deze maand vertrekken al 770 militairen. Actief ingrijpen om mensen te redden uit grotten, past daar niet meer bij. Gesprekken met de Soedanese regering in het noorden zijn gaande over de einddatum. Afgelopen dinsdag besprak de VN-Veiligheidsraad nog de praktische gevolgen van het besluit. De kritiek op de missie speelt daarbij een rol. Ook speelt mee dat het een gevaarlijke missie is voor de VN: er zijn al 215 blauwhelmen bij omgekomen.

Belangrijker nog is de politieke situatie wereldwijd. Voor de VN staat Darfur niet meer zo hoog op de prioriteitenlijst. Er zijn zoveel nieuwe brandhaarden bijgekomen dat een regionaal etnisch conflict als 'Darfur' is gezakt op de prioriteitenlijst. Zelfs het feit dat de situatie in Darfur vorig jaar is verslechterd, kan aan de beslissing om te vertrekken niets meer veranderen. Toen de Soedanese regering begon met bombardementen op rebellengebied sloegen 500.000 mensen op de vlucht. Voor Soedan een nieuw record, maar elders in de wereld is de nood nog hoger. Dat is de internationale realiteit: tienduizenden ontheemden in grotten is niet erg genoeg om in te grijpen.

3. Dictator Al-Bashir (71) heeft de regie
President Al-Bashir presenteert zich weer volop als de 'sterke man' die zorgt dat Soedan tenminste geen Libië of Syrië wordt. Het gaf hem nieuwe credits op het wereldtoneel. Terwijl hij wordt gezocht door het Internationale Strafhof in Den Haag wegens genocide in Darfur, kan hij ongestoord reizen. Hij vreest allang niet meer voor arrestatie. Onlangs nog stond Al-Bashir prominent op één foto met de Amerikaanse minister Kerry; ze waren te gast op een top in Egypte.

Vol vertrouwen begint Al-Bashir vandaag aan verkiezingen in zijn land. Hij wil herkozen worden. De oppositie is monddood gemaakt, de uitslag staat vast. Al-Bashir is al 25 jaar aan de macht, na een coup van radicale moslims en het leger. Al-Bashirs versterkte machtspositie betekent dat hij eisen kan stellen aan de VN, in plaats van andersom.

Lees vandaag in Trouw: 'VN-missie in Darfur is mislukt, maar mag niet zomaar stoppen'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden