dans

Te zien 10/11 sept. Lantaren/Venster in Rotterdam; 29/30 sept. Bellevue Amsterdam; 9 okt. Laktheater Leiden; 11/12 okt. Akademietheater Utrecht; 2 nov. 042 Nijmegen; 6/7 dec. Korzo Den Haag.

EVA VAN SCHAIK

Ook Maria Voortman en Roberto de Jonge, het choreografenduo uit Rotterdam, hebben 'screendigging' als inspiratiebron genomen. De dansvloer is uitgelicht als een beeldscherm en de dansers wagen zich hierop als cursors in cyberspace. Bij aanvang van 'Screendiggers' , vrijdagavond in de Rotterdamse Lantaarn/Venster 1 zaal, flikkerde dan ook het bordje return boven het toneel, als uitnodiging om met hun zintuigelijke excursie in het zwarte gat mee te gaan. Kort daarna zou ook het onvermijdelijke escape oplichten.

Maar toen was het al te laat voor de drie dansers, Andre de Jong, Catarina Palma en Leonie Houwen. Uit dit theater als zintuigenfabriek is immers geen weg terug. Geen poeslieve droom maar een harde verwarrende chaos, hadden de twee makers al bij voorbaat gewaarschuwd.

Met hun Screendiggers sluiten Voortman en De Jonge aan op een niet meer weg te denken fenomeen in de hedendaagse toneeldans. Samengevat: de digitale danser. Helemaal volgen kon ik de onderdompeling in virtualiteit onder begeleiding van Jan Willen van Mook, Sjostakovitsj, Cage, Schnittke en Ams Waos niet. Het kan ook heel goed zijn dat mijn interpretatie van al hun gekronkel en gestrompel er volkomen naast zit.

Duidelijk is wel dat in danskunstig opzicht het choreografenduo voortborduurde op een ontwikkeling in hun bewegingsonderzoek die zich in hun Mythomaniac en Dangerous Choir al aankondigde. De zo goed als uitgekauwde fascinatie voor de spitz om er eindeloos lang op te wiebelen of op los te hakken is drastisch gereduceerd. Wat er voor in de plaats kwam is een accentuering van het middenlijf dat naar alle kanten kronkelt en draait. Hoewel daarmee de suggestie moet worden gewekt dat deze lichamelijke grilligheid een moment eeuwig kan verlengen, heb ik dat niet zo ervaren.

Eerlijkheid gebiedt, tijdens al het gekrioel heb ik vrij weinig ervaren dat mij werkelijk intrigeerde of opwond. Mocht er een dramaturgie in dit uur dans zitten, dan heb ik die niet ontdekt. De in grijs-groen gehulde unisex-dansers wisselen voortdurend van grijze broek of lange kniekous in hun beenbedekking, maar ik weet niet waarom. Soms dragen zij een Borsalino-hoed of wordt in die hoed naar muntjes gegraaid. Het moet een verwijzing naar de filmwereld zijn.

Een bizar beeld levert de scène waarin Catarina Palma een lornet van Leonie Houwen als hostie in haar mond houdt. Daarbij wordt veel met holle rug, billen naar achter en ribbenkast naar voren bewogen, met roterend bekken, maaiende benen en fladderende armen. Vroeger deden Scapino-dansers dit regelmatig als zij onze gevederde vrienden moesten voorstellen. Bovendien wekten de vogels de indruk dat zij in een machinerie (legbatterij?) veranderden, met armen als stangen en benen als aandrijfwielen.

Nu ben ik in de wereld der windows alles behalve ingewijd en zelfs nog zo achterlijk dat ik in de combinatie der functietoetsen denk, met als enige zekerheid dat ik beter niet gelijktijdig delete-alt-cntrl moet indrukken. Na zo'n drie kwartier blijkt dat in Screendiggers toch te gebeuren. Dus blijven de drie in de overbrugde tijd en ruimte tot eeuwig achterblijven gedoemd. De weg van dada naar data is volbracht.

Catarina Palma strompelt als een oud vrouwtje rond. Schnitkke bestookt onderwijl de oren. Wellicht dat computer-liefhebbers zich meer door deze produktie voelen aangesproken. Ik verliet Venster 1 van de Lantaren met een onbestemd gevoel. Een fraaie opmaat naar het Future Moves-congres in ditzelfde theater (23 en 24 september) werd wel gegeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden