dans

Tot eind april tournee.

EVA VAN SCHAIK

Conny Jansen zelf was vroeger danseres bij Djazzex, maar na een serie direct opmerkelijke choreografiëen voor dit gezelschap presenteerde zij in 1991 haar eigen groep. Voortvarend is de Rotterdamse zeker en op de onderstroom van haar organische danskunst maakt zij balletten die voor een groot publiek toegankelijk zijn. Haar impulsieve gebruik van tijd, kracht en ruimte voor het tastbaar maken van emoties vraagt niet om een uitleg of toelichting.

Door haar uit Brazilië, Venezuela, Marokko, Duitsland, Engeland en Nederland afkomstige dansers is haar groep niet alleen een smeltkroes, maar ook een soort whirlpool. Het borrelt en bruist, zwiept en zwaait en er wordt geroerd en gerollebold door sterke danspersoonlijkheden, die over een gedegen academische techniek beschikken. Echt vernieuwend of experimenteel is hun dansen niet; wel een bewijsvoering van Janssens vermogen om ideeën op een theatrale manier toe te passen.

Ook in haar derde seizoen paart de choreografe oud aan nieuw eigen werk. Vorig jaar maakte zij reeds 'Unanswered question' voor vier danseressen. Op een collage van de door dansers grijsgedanste compositie van Charles Ives en Egberto Gismonti's 'Salvador' en bestuurd door een lichtontwerp van Ron Straatman, dwalen zij door de duistere krochten en slochten van hun gevoelswereld. Via drie solo's rond een eenzame, op zichzelf terug geworpen vrouw (Desiree Schneider) doen zich fraaie momenten voor, maar helaas wordt het complexe netwerk van interacties in te veel duister gelaten. Zelfs de traptreden in de verduisterde zaal zijn beter verlicht dan het podium van deze vier vrouwen. Alleen de smartelijke of vreugdevolle contouren mogen gezien worden, volgens het misverstand dat als iets duister is, de toeschouwers ook naar duisternis moeten turen.

De vier getourmenteerde vrouwen krijgen in het nieuwe 'Manners' een veel luchtiger en lichtiger tegenwicht van vier op uiterlijk vertoon gerichte macho-mannen. Op het jubelende Lauda Jerusalem van Vivaldi veranderen zij van sultans in standbeelden van Griekse worstelaars en speerwerpers: een dansante knipoog naar de Chippendale-cult is 'Manners' zeker.

Veel pretentieuzer van opzet is de lange choreografie met de lange titel 'When most I wink, then do mine eyes best see' (naar Shakespeare). Als bewijs dat zij het kleine zalen-circuit ontgroeid is, gooide Janssen het podium wijd open. Het toneel is veranderd in een kale dansstudio, waar de vier jongens en vijf meisjes de vloer als circusacrobaten betreden, maar de studio is ook het braakliggende bouwland van te zaaien en te maaien emoties. Het gebruik van beeldspraken in hun danstreffen is evident: de negen werpen elkaar voortdurend een jongleursballetje toe, zetten elkaar telkens buiten spel, spelen kat en muis, dansen als muizen wanneer de kat van huis is, laten zich in dit diepe van het zwembad vooral op hun persoonlijke inbreng voorstaan.

Aftasten

Dit ballet gaat dus primair over de ontwikkeling die Conny Janssen zelf doormaakt. Ook zij ziet choreograferen als een aftasten van onzekerheden en ditmaal heeft zij zich voor het eerst op de interactionele processen van haar negen groepsleden verlaten. Dat leverde ongelooflijk veel materiaal op, maar ook te veel van hetzelfde, zonder dat Janssen in die persoonlijke bijdragen drastisch durfde te snijden.

Na bijna drie kwartier sluit zij haar pleidooi voor eigen groep af met een klein oplichtend huisje, midden op het podium, waarnaar de dansers als afwachtende straatzwervers staan te kijken: een regelrechte verwijzing naar de situatie waarin zij zich dagelijks buiten het theater bevinden. Op het toneel voelen deze dansers zich even thuis als vissen in het water. Maar ook als outsiders en bestokers van de gevestigde orde hebben zij een eigen huis nodig om produkties als deze te maken. De groep van Conny Janssen verdient zo'n residentie zeker, want het elan, de energie en het vakmanschap zijn van hoog niveau.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden