dans

DEN HAAG - Wie is er voor wie op de dansvloer: de choreograaf voor de danser of de danser voor de choreograaf? Clint Farha, zovele jaren de persoonlijke muze van de choreografen bij Het Nationale Ballet noemde zich ooit 'the paint on the brush'. Schilder-beeldhouwer-choreograaf Toer van Schayk wees hem erop dat zijn verf altijd anders dan voorzien uitpakte. Als het klikt is elke dansvoorstelling, ongeacht de verkozen bewegingstechniek, een magisch samenspel, een wederzijds sturende kracht zonder woorden.

In het kader van het Haagse CaDance Festival kregen Samuel Wuersten, Karine Guizzo, Randall Scott en Amanda Miller het verzoek een solo op een hen dierbare danser of danseres te maken. Al bij voorbaat beloofde dat een voorstelling met een hoog kwaliteitskeurmerk te worden. Een danssolo betekent per definitie een statement. Frappant is het zeker dat allevier choreografen voor een hen dierbare vrouw kozen. Met de vloer als klankbodem voor haar fysieke expressiviteit moet zij niet alleen ruimte en tijd tastbaar maken, maar ook motiveren waarom zij er zo moederziel alleen voor staat. Haar solo kan opgevat worden als een monologue intérieur, een proeve van haar bekwaamheid of een poging tot definitie van haar eigenwaarde. Bij voorkeur ontstaat een combinatie daarvan.

Pyjama

Wuersten koos voor Amanda Miller, of liever, voor de soepele lange lijnen en de stippelende broosheid waarmee zij als een slaapwandelaarster in blauw/zwarte pyjama door de black box van een duistere ruimte kan glijden. Vier groen oplichtende UIT-bordjes omsloten haar. Voor haar geen de aarde ontstijgend getrippel op teenpunten, zoals zovele voorgangsters in de vroeg-Romantiek dat vermochten. Als een 'Boomerang' op muziek van Ian Ernest, Gilmor Green en een hartverscheurend lied van Silvio Rodrigues wist zij inderdaad de innerlijk weerkerende glijvlucht van een boomerang mee te geven. Zacht deinend in een doorvloeiende stroom gaf zij zich op haar kousenvoeten aan de leegte over, om deze met een wiegenlied te dichten. Oh. . .! Hoe mooi, sereen en meedogenloos beheerst kon zij de geprojecteerde lijnen van haar ledematen tot in haar vingers laten tintelen en vibreren.

Veel heftiger en een innerlijke tweestrijd blootleggend was Randall Scotts 'Two Faces' voor Janine Dijkmeijer. Ook zij beheerste met een flitsend been, ineenkrimpend torso of uitschietend armgebaar de ruimte tot in de uithoeken. Omdat zij niet van voren maar van achteren werd belicht ontstond het effect alsof de zaal over haar schouders mocht meekijken, in haar worsteling met zichzelf en haar danserschap. Maar in deze solo bleek een sterke uitstraling toch te weinig houvast te bieden. Want ook hier geldt de voorwaarde van een compositorische logica, die de vorm een kop en een staart geeft. Vooral dat laatste kwam niet uit Dijkmeijers verf.

Woeste fantasie

Karine Guizzo liet al vaker op NDT-workshops zien over een woeste fantasie te beschikken. Voor haar 'Buuk' nam zij haar hoogzwangere collega Bregje van Balen als troeteldier. Gewikkeld in een enorme dot van wit polyester schuim en verbonden aan de hemel met een zilver-koperkleurige navelstreng mocht Van Balen als een besmeurde, trillende nimf de Venus van Botticelli zijn. Kortom, hier is de zwangerschap van een vriendin-danseres de aanleiding om Guizzo een uiterst bizarre vrucht te laten baren.

Lest best, zo liet Amanda Miller zien. Zij koos zichzelf als haar favoriete materiaal, voor een kijkje in haar poppenhuis-fantasie, op muziek van Scelsi. 'Paralipomena' is de fraaie titel, die verwijst naar eerder aangetroffen bewegingsmateriaal dat echter niet in recente producties verwerkt kon worden. De solo in en buiten een met mini-mini-gipsbeeldjes afgebakend vierkant toonde opnieuw haar unieke tast- en speurzin. Die is even transparant, zacht en vloeiend als haar doorzichtige zachtbruine blouse.

'Viermaal Solo' werd een avond voor fijnproevers; voor mij was het een hoogtepunt van het CaDance Festival, dat overigens goed loopt. De zalen zijn goed bezet, met tweemaal zoveel publiek als vorig jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden