dans

Een aantal dansgroepen kreeg dit seizoen geen structurele subsidie meer; een deel daarvan kreeg wel een bedrag van het Fonds Podiumkunsten. Het verwachte slagveld in de dans bleef daardoor uit, toch verdwenen er gezelschappen voorgoed - Noord Nederlandse Dans, Station Zuid en Dansgroep Amsterdam (Krizstina de Châtel). In hun plaats kwamen jonge groepen als Guy & Roni (Groningen) en T.R.A.S.H. (Tilburg). Ook het Rotterdamse Danceworks hield op te bestaan, tragisch omrand door het vroege overlijden van artistiek leider André Gingras begin dit jaar.

Na de onzekerheid van het nieuwe kunstbeleid en de bijbehorende afslankoperatie, leek organisatorisch recupereren het credo. Moderne dansgezelschappen als Leine & Roebana en ICK Amsterdam van Emio Greco PC brachten een groot aantal hernemingen, en ook komend seizoen is dat het geval. De hit die Conny Janssen scoorde met het locatieproject 'How long is now', wordt bijvoorbeeld volgend seizoen prompt naar de theaters vertaald.

Ook de gekaasschaafte grotere gezelschappen gebruikten het afgelopen seizoen om het stof te laten neerdalen. Scapino Ballet Rotterdam hernam inkomstzekere successen - 'Romeo & Julia' - en volgend seizoen wordt de publiekslieveling 'Pearl' gedanst, die nog maar een jaar geleden door Nederland toerde. Scapino's huischoreograaf Marco Goecke maakte dit jaar de overstap naar Nederlands Dans Theater, dat hiermee ten koste van de artistieke positie van Scapino een belangrijke dansmaker binnenhaalde. Maar NDT zag zich geplaatst voor een ander probleem: de terugtrekking van Jirí Kylián, die het Haagse gezelschap zo wil forceren een dwingender eigen koers te varen.

Het Nationale Ballet wist weer grote neoklassieke namen aan zich te binden (Christopher Wheeldon, met de internationaal bejubelde coproductie 'Cinderella' met San Francisco Ballet), en moet zich inmiddels hoeden voor de stagnerende werking van succes. Er móet binnen de grote gezelschappen meer ruimte komen voor jonge en frisse zienswijzen om over tien jaar óók belangwekkend te zijn. Nieuw aangetrokken talent heeft zich nog onvoldoende bewezen. Daartegenover staat Introdans uit Arnhem, dat stoïcijns bleef doen waar het goed in is, toegankelijk ballet voor een breed publiek, en daarmee een prima seizoen draaide.

Verfrissende ontregeling kwam van hedendaagse dansmakers als Nicole Beutler (gehonoreerd met structurele subsidie), Mor Shani en Andrea Bozic, die codes uit dans, theater en de manier waarop wij daarnaar kijken, blootleggen zonder in conceptueel navelstaren te vervallen. Bijzonder was Beutlers 'Shirokuro' voor het Holland Festival, een 'gesamtkunstwerk' van dans, muziek en vormgeving. Ook Bozic' 'Intergalactic' was interessant als een heldhaftige poging om ons perspectief te kantelen met geluid, beweging en gesproken woord.

Voor echte verrassing moesten we het afgelopen seizoen bij de dansfestivals zijn. Die zagen zich ook geconfronteerd met beperkte budgetten, zonder dat dit per se aan de programmering te merken was. De fusie van theaterfestival a/d Werf en Springdance in het nieuwe festival SPRING sluit aan bij ontwikkelingen in de Europese podiumkunsten: de versmelting van theater en dans tot een op beleving gerichte, strikt persoonlijke manier van theater maken. De hang van hedendaagse makers naar intimiteit en nabijheid, zou je kunnen zien als een reactie op een wereld in economische en morele crisis, waar het individu zich niet aan kan onttrekken, maar ook weinig invloed op heeft.

Logisch in dit licht is de doorbraak van de jonge dansmaker Jan Martens (1984). Hij danste bij het gezelschap van Ann van den Broek, die op haar beurt bij de groep van de koningin van de minimale dans Krizstina de Châtel is gevormd. In wezen raakt het werk van deze drie 'generaties' choreografen dezelfde kern: dans die is gestript van het overbodige en met de kracht van herhaling focust op de kwetsbare mens. Jan Martens gaat hierin het verst. De solo's die hij maakte voor de 62-jarige danseres Truus Bronkhorst en de jonge actrice Joke Emmers in SPRING, waren compromisloze theaterrituelen over actuele thema's die door de ziel sneden. Jan Martens is de ontdekking in een verder nogal gelaten dansseizoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden