dans

Te zien t/m 18/1 in Felix Meritis; 29/1 Eindhoven; 5/3 Tilburg; 11 en 12/3 Groningen; 26 /m 29/3 Utreht; 3 en 4/4 Den Haag; 5/4 Den Bosch, 8 en 9/4 Leiden; 11 en 12/4 Arnhem;17 en 18/4 Enschede; 19/4 Nijmegen; 24/4 Goes; 25/5 Amersfoort.

Hoog boven de publiekstribune en achter het geluidspaneel houden de twee choreografen het ritueel nauwlettend in de gaten. Zij zijn de twee aanstichters van het inwijdingsritueel van de woest om zich heen slaande danssporters, die lustig naar elkaars ballen trappen. Het duo bevindt zich in een cruciale fase van hun loopbaan: de laatste kunstenplanronde is met kleerscheuren doorstaan, maar hoe de estafettestok van hun eigen toneelervaring zonder een moralistisch opgeheven vingertje aan een nieuwe generatie over te dragen? Bronkhorst en Jongewaard willen de jongere generatie als hun vrienden tegemoet treden én presenteren. Zij zijn immers de instrumenten van vlees en bloed waarmee zij hun vervolgverhaal moeten schrijven. Op het tafelblad van Truus en Marien betekent dit dat de zeven met de ziel en de borstkas bloot moeten.

Hun toneelpersoonlijkheid moeten de meeste nog waar maken. Van Jean Louis Barning, Clive Crawford, Marco Gosselink, Marc van Loon, Jakob Nissen, Florens van der Put en Oerm Matern heeft alleen de laatste al zijn sporen ruimschoots verdiend en dat is - eerlijk is eerlijk - ook op slag duidelijk. Matern heeft dat vooral aan de solo's en rollen te danken die Krisztina de Châtel op hem maakte, onder andere in 'Vortex', 'Staunch' en 'Facetten'. Maar het komt niet alleen door hem dat deze produktie opmerkelijk veel De Châtel-trekjes vertoont. Ook Bronkhorst en Jongewaard tappen graag uit het vat van repeterende dans in hun verkenning van de heilige drie-eenheid angst-agressie-affectie.

De zeven door hen uitverkoren vrienden behoren tot een groep die tussen wal en schip dreigt te raken. Op de schutting achter hen zijn de woorden please pay attention zelfs al met witte grondverf bewerkt. Helemaal goed gedekt heeft deze graffiti-bestrijding niet. Het laatste sprankje idealen van de jaren zestig en zeventig is de nu aantredende generatie zo goed als ontgaan of ontnomen. Wat bleef er voor de ontgoochelden over om zich aan op te trekken of tegen af te zetten? Wat zij delen in hun geldingsdrang is hun keuze voor zaligmakende dans, om welke reden dan ook. Want wat maakt het uit of je een in narcisme badende afgod wilt zijn, een macho-held, een nobele prins, een olijke tapper, een zalvende prediker? Onder de schijnwerpers in een dansstadion heeft elk mens het onafneembare recht op leven, vrijheid en het najagen van geluk. Al laat een danser zich daartoe beroeren door klassiekers van Yoko Ono, Van Morrison, Prince, Bryars, Van Bergeyk of Mahler en al plukt hij ten slotte een ballon van de muur voor een dans op zijn kniebanden, aan zijn lichaamslast kan hij niet ontstijgen. Na bezwerend gefluister dat dood niet het einde is, huilen zij als keffende waakhonden in de nacht. Met ballon aan hun wijsvinger dansen zij nog eenmaal op hun kniebanden, om uiteindelijk op Mahler rondjes te blijven malen: om eigen as.

In het gevecht om aandacht tussen spiegels en schijnwerpers (links) en een stel zwarte ballonnen (rechts) worden de zeven op pittige wijze door Tsarina Truus en Paus Marien gedoopt. Zij moeten niet alleen hun eigen mannelijkheid erkennen, maar ook en vooral die van elkaar. Bronkhorst en Jongewaard zijn wel zo aardig elk van hen stevig de oren te wassen: de doop is een onderdompeling in de Arena(x) waar gender en erotiek hun geëmancipeerdheid bepalen. Het water heeft op een ieder een ander effect: het kalmeert, maar rakelt ook heel wat homo-, hetero- en biseksuele spanningen op. Wat wil je in een zevenspan zonder merries? De jongens in zwarte shorts blijken mans genoeg om de de door Bronkhorst en Jongewaard neergeworpen knuppel in hun kemphanen-hok op te vangen. In de bezwete torso's, de verstilde balansen, de hardvochtige erupties schemert de glans van Bronkhorsts eigen magie door en duikt regelmatig de kwetsbare balorigheid van Jongewaard op. Geschiedenis herhaalt zich dus in zevenvoud, maar het fascinerende is dat het zevenmaal anders uitpakt: ter meerdere glorie van zowel de zwepers als de opgezweepten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden