dans

T/m 22/3 Rotterdam, daarna toernee.

Ook voor Piet Rogie, de artistiek leider van Stichting Bulcaen die vorig jaar met de tweejaarlijkse Choreografieprijs werd gelauwerd, vormt dat moeilijk of niet beschrijfbare van zijn kunst de essentie van zijn streven. Voor hem is het moment aangebroken om door de grenzen van zijn eigen dansidioom te breken, op plezierige wijze op zoek te gaan naar een ander vocabulaire. Niet voor niets heeft hij naam gemaakt als de denker onder de dansmakers. Opmerkelijk aspect van zijn denkvermogen is de speelse humor en soms bitterzoete radeloosheid.

Zijn nieuwste creatie, waarvan ik de try-out in de Rotterdamse Lantaren bijwoonde, gaf hij de treffende titel 'Nondescript'. Zich opstellend als een nondescripte buitenstaander betreedt hij aan de hand van twee vrouwelijke dansgidsen zijn reeds verkende danslandschap. En om bij mijn conclusie te beginnen: dit leverde een wonderschone voorstelling op, die veel, zelfs heel veel stof tot nadenken biedt. Hoewel Rogie al jaren aankondigt dat hij niet meer zelf de vloer op wil, was hij bereid om toch letterlijk onder een lampenkap te gaan staan, het lichtkoordje aan te trekken en vervolgens uit zijn space shuttle te stappen. Gelukkig maar, want zijn fysieke articulatie wordt steeds zuiverder en scherper.

De grote vondst van 'Nondescript' is de openhartige acceptatie van de vele tegenstellingen die een danser(es) in bewegingskunst oproept en overbrugt. Rogie ontpopt zich als een synthesizer van paradoxen en dat lukt hem door als een dom gansje in het dubbelportret van Laura Moro en Johanna Laber in te breken. Uiterlijk gezien oogt dit tweetal als een eeneiïge tweeling: wat betreft lichaamslengte, postuur, haardracht- en kleur is hun gelijkenis bijna beangstigend, maar zodra zij bewegen beschikken zij over een geheel andere expressiviteit.

Al is hun bewegingsmateriaal identiek, onder hun huid heerst een andere dansgeest. De Italiaanse Laura en de Duitse Johanna zijn meer dan elkaar aanvullende tegenpolen: in haar zachtgroene hesje boven haar zwarte danskledij wekt Laura de indruk de uitdagende, kwikzilveren onbevangenheid te zijn; in haar extraverte, atletische onstuimigheid vertegenwoordigt zij het groteske en melodramatische van dans. Johanna in hemelsblauw beweegt lyrischer, oogt strenger en is ook veel introverter in haar beheerste projectie van harmonische lijnen. Zij staat veeleer voor een ongenaakbare passie. Zo men wil is zij het verstandelijke bezinksel van de door haar partner aangeroerde gevoelens. Samen maar ook apart, met of zonder Rogie, belichamen zij de vele mengvormen van ernst en extase, rede en roes. Laura is voor Rogie het landschap of het pulserende bloed, waarin Johanna meer de architectuur via haar ledematen benadrukt.

Laverend tussen flarden van Bach en late Beatles-songs ('Sexy Sady' en 'Because') en op tekst- en muziekcitaten van de Texaanse componist Beck gaan de twee vrouwen, glijdend, draaiend en balansen trekkend, een serie ontmoetingen aan. Door middel van een rode en grijze deken laten zij hun verkenner de twee-eenheid van hun portrettering zien.

Als hun choreograaf is Rogie een voorstander van metaforen en beeldsymboliek. Wellicht vereist het een voor de leek té geoefend dansoog, maar 'Nondescript' is bovenal voer voor dans- en kunsthistorici. De vrouwen treden in de sporen van moderne dansheldinnen als Isadora Duncan, Martha Graham, Mary Wigman en Pina Bausch, maar ook in die van Georges Balanchine, Merce Cunningham en William Forsythe. In feite is deze voorstelling een aaneenschakeling van citaten. Ook in het toneelbeeld en de aankleding is dat duidelijk aanwezig: het raster aan de linkerzijde loopt via doorzichtige plastic repen, die met skeletresten zijn beschilderd, in enkele bamboe-schermen over. Daarboven kijkt een zwarte raaf naast een aanstormend mini-ruimteschip toe hoe menselijke beweging tot op het bot gefileerd wordt.

Uit zijn toverhoed haalt Rogie tot slot zijn ei van Colombus: hij en zijn twee dansgodinnen vinden elkaar als drie pas uitgebroede uilskuikentjes in wit dons, om elkaar met een diepe reverence te bedanken. Chapeau bas, voor alledrie!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden