dans

Te zien t/m 13 januari in De Brakke Grond, Amsterdam en 26 en 27 januari in Utrechtse School, Utrecht.

Ook ik behoor daartoe, want deze superranke vrouw met haar dwingende, weemoedige oogopslag en altijd delicate en toch gedecideerde manier van bewegen weet voor raadselachtig mooie theatermomenten te zorgen. Nu eens oogt zij als een opgejaagde gazelle, dan weer werpt zij zich als een extatische non languit op de grond, tast zij schuchter met een flikkerend kaarsvlammetje haar naakte lichaam af of draait zij als een engel eindeloos in het rond.

Niet alleen zichzelf maar ook haar toeschouwers wil zij in hogere sferen brengen. Schurkend tegen geëxalteerde pathos aan en tegelijk bescheiden smekend om aandacht durft zij zich onverwacht en onvoorspelbaar op het scherp van de snede te begeven. Hoewel dweepzucht of misplaatste koketterie soms gevaarlijk dicht op de loer liggen, weet zij dit meestal toch te overstijgen. Maar soms ook niet, en dan spat haar broze uitstraling als een glanzende, wegzwevende zeepbel plotsklaps uit elkaar.

Van tegenovergestelde aard is de toneelpersoonlijkheid Anat Geiger, de Braziliaanse actrice-danseres die in Nederland vooral in optredens met haar landgenoot Marcelo Evelin bekend werd. Geiger is het prototype van de goed in het vlees zittende, warmbloedige comédienne, die verleidt met een onweerstaanbare glimlach en associaties met carnaval, cancan en circus oproept. Geiger is minder zwaar op de hand, kan janken als een krolse kat, om daarna olijk haar mollige benen omhoog te smijten. Met haar gitzwarte ogen plet zij haar publiek bijkans plat tegen haar stevige ronde vormen.

Als deze twee theatermaaksters, in elk geval uiterlijk elkaars tegenpolen, samen aan de slag gaan, dan staat bij voorbaat vast dat zij hemel aan aarde zullen paren. Afgelopen woensdag deden zij dat in de Amsterdamse Brakke Grond, met een ronduit prachtig duet. Een dik uur lang zijn zij bereid zich aan elkaars ego uit te leveren en rakelen zij elkaar op. Daarom wellicht noemden zij hun voorstelling 'Je au pluriel, of het meervoudige ik'.

Yourcenar

Zich baserend op een tekst van Marguérite Yourcenar over een koorddanseres die na de dood van haar geliefde besluit zich van het koord des levens te laten vallen, zochten ook Geiger en Delauney het circus op. In die metafoor presenteren zij zich als de opgewekte nar en de trieste pierrot, die samen, als twee aan elkaar gewaagde koorddansers, aan de zwaartekracht van het bestaan willen ontsnappen.

Geiger opent het circus, in rood vlammende presentatrice-vermomming. Met een ontwapenende simpelheid warmt zij het publiek op, voordat zij de attractie van de avond, Pierrot Delauney aankondigt. Hoe toepasselijk is de Franse balletterm 'squelette de grâce' op haar fragiele verschijning!

Om samen voorgoed op het slappe koord uit te kunnen glijden, zal door deze vrouwelijke variant op de Dikke en de Dunne toch eerst de theaternok bereikt moeten worden. Dus slaan zij driftig hun armen en benen uit; de bleke Delauney prachtig kronkelend vanuit haar lendenen en molenwiekend tot zij niet meer kan of verder weet. Geiger klapwiekt onvermoeibaar pittig door, haar opjuttend om door te gaan. Op flarden van Bachs 'Kunst der Fuge' bereiken zij de hoge top, waar Glenn Gould Bachs 'Goldberg Variation' speelt en neuriet. En jawel, daar ontpopt Delauney zich als een tere vlinder, in haar paars-zilveren trapeze-outfit. Steunend op de handen van haar partner en draaiend op zwarte pumps verricht zij fladderend haar toeren. Haar val komt echter niet als climax of katharsis. Kermend hijst Geiger de gevallen koorddanseres als een slappe ledenpop weer rechtop, om samen, als twee giebelende samenzweersters, het publiek kordaat de rug toe te keren. Uitdagend steken zij hun zo verschillend geproportioneerde billen omhoog, terwijl de zangeres van Portishead bezwerend kermt hoe dit moment zich laat voelen. Van sublimering is geen sprake. Al zijn zij alle schaamte voorbij, voor wegzweven in het paradijs vol mythische kosmo-sferen hebben bleke bet en miss molly de kracht niet meer.

En toch, met een overtuigende openhartigheid en soms ook amusante zelfrelativering hebben zij hun voornemen uitgevoerd. Nu kunnen zij niet veel anders meer dan ons letterlijk het achterste van hun kunnen voorhouden. In dat laatste zijn zij onderwijl ook in figuurlijke zin wonderwel geslaagd. Hun vertederend simpele produktie werd een knap staaltje van elkaar stevig in dramatisch evenwicht houden. Nu eens etherisch zwaarwichtig, dan weer nuchter lichtvoetig, met - gelukkig - de onmisbare knipoog naar zichzelf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden