Dansgeschiedenis verandert in vlees met een nare ’metasaus’

’Ken uw klassiekers’, dacht de organisatie van de Nederlandse Dansdagen in 2007 en organiseerde een coverproject waarin dansmakers ’van nu’ een legendarisch dansstuk ’van toen’ herinterpreteerden.

Maar pogingen daartoe van onder andere Anouk van Dijk (een terreurverkrachting ’geïnspireerd’ op Van Manens antioorlogspamflet ’Situation’ uit 1970) maakten duidelijk dat hedendaagse choreografen helemáál niet uit de voeten kunnen met het Nederlandse danserfgoed.

Een mooie uitzondering hierop vormde de remake ’footNote’, die Andrea Leine en Harijono Roebana maakten van het werk van OT-coryfeeën Amy Gale en Ton Lutgerink. Die succesvolle herinterpretatie is anderhalf jaar later als zelfstandig onderdeel uit het coverproject getild en staat nu naast een nieuwe choreografie.

’footNote’ is een intelligent, eerbiedig en toch gekarteld commentaar op Gale’s en Lutgerinks werk dat, beïnvloed door de New Yorkse postmoderne dansscene, die begin jaren tachtig de Nederlandse danswereld op scherp zette. Het absurde gebruik van tekst, de speelsheid van de ’non-beweging’, losjes – en daarmee zinnelijk: destijds was het overrompelend fris.

In ’footNote’ integreren Leine & Roebana die revolutionaire energie letterlijk door Gale en Lutgerink in hun eigen remake te laten dansen. Gespiegeld door twee dansers ’van nu’, Heather Ware en Tim Persent, is het fascinerend te zien hoe dansgeschiedenis in realtime vlees kan worden. Hij heeft strammere ledematen misschien, maar afgezet tegen de elasticiteit van Tim Persent krijgt Ton Lutgerinks présence een intens menselijke dimensie. Op hoge, klakkende hakken functioneert Amy Gale niet alleen als Heather Ware’s oudere en wijzere kompas; beiden ontwikkelen zich tot gelijkwaardige artistieke wapenzusters. Toefje slagroom op deze taart: het hier en daar wat formalistische moderne dansjargon van Leine & Roebana licht verfrissend energiek op.

Maar wat is dat toch, die neiging in de moderne dans om alles van een ’metasausje’ te voorzien? De aan het begin vertoonde documentaire over de totstandkoming van ’footNote’, die binnen het gehele Dansdagen-project ter duiding bestaansrecht had, is hier een introductie op wat helemaal geen introductie behoeft. Niets is zo vermoeiend in de dans om over dans te práten.

Ook in de nieuwe choreografie ’Ascent’ voor vijf dansers lijkt het alsof de mooie, duistere sfeer – aangedreven door een elektronische compositie van Yannis Kyriakides met aanzwellende tsunami’s en aanvliegende zeemeeuwen, niet op zichzelf mág staan. Een kronkelend lichtsnoer omarmt het publiek, de dansers bewegen in kolkende bewegingsvormen, sterk geaccentueerd door fijn-flodderige kostuums van modehuis Orson + Bodil. In dit unheimisch solitaire spel van zwelgen en verzwolgen worden (onderling contact is er nauwelijks, of verkrampt), moet een vroegbarok meerstemmig lied voor een moment van loutering zorgen. ’We’, ’You’, ’Us’, ’He’, ’It’, ’She’, zijn woordflarden die de omgevingsdissociatie accentueren. Het is te veel, het is te ’meta’.

De ziekte van de moderne dans heet Meta. In dit programma lijkt die nogal besmettelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden