Dansevents in de pronkkamers van migrantenfamilies laten zien wie wij zijn.

Een glaasje met sigaretten op de salontafel, plastic hoezen die alleen voor de visite van het bankstel worden gehaald. Met het antieke dressoir van oma, daarop ’mooie’ kleedjes en porseleinen beeldjes, heeft de woonkamer de functie om te pronken. Voor als er visite komt...

Voorbije tijden in de Nederlandse moderne huishoudens waar de ’pronkkamer’ zo goed als verdwenen is. „Maar bij de eerste generatie nieuwkomers zie je de ’pronkkamer’ nog wel veel”, zegt theatermaakster Nita Liem. „Kom bij veel Surinaamse of Marokkaanse families over de vloer; daar knispert het plastic van de beschermhoezen nog steeds als je op de bank neerploft, de portretten van opa en oma keurig daarboven ingelijst.” Als het bezoek is afgelopen gaat de kamer weer op slot, want daadwerkelijk gelééfd wordt er in de keuken met de kinderen rond de keukentafel.

Komend weekeinde danst Don’t Hit Mama onder leiding van Nita Liem het event ’Club Don’t Hit Mama in Van Huis uit’, met als ondertitel ’HOME (Where the heart is!)’.

Locatie is Imagine IC, het instituut voor identiteit en culturen in Amsterdam Zuidoost. Daar werkt op dit moment de Engelse beeldend kunstenaar Michael McMillan als artist in residence aan de installatie: ’Van Huis uit’, een tentoonstelling over migrantenfamilies en hun interieurs.

Don’t Hit Mama, een danskern die dansvormen uit de Afro-Amerikaanse traditie in een theatrale context plaatst, laat zich in deze installatie in aanbouw inspireren door de huisraad en de interieurs van de migranten. Liem: „Ik vind het als theater- en dansmaker altijd interessant om iets heel concreets tegenover onze dans te stellen, dus McMillans installatie vormde een mooi uitgangspunt om mee aan de slag te gaan.”

Michael McMillan kreeg bekendheid met zijn ’West Indian Front Room’, een installatie van ’pronkkamers’ van families afkomstig uit het Caribisch gebied die hij voor het Geffrye Museum in Londen maakte. Nu bouwt de op St. Vincent geboren McMillan een soortgelijke installatie uit meubelstukken en accessoires van Surinaamse, Indische en Marokkaanse huishoudens in de Amsterdamse Bijlmer.

De centrale vraag in McMillans kunst is: waar bestaat de leefomgeving van migranten uit en in hoeverre kan dit worden beschouwd als metafoor voor de interculturele werkelijkheid?

De ’pronkkamer’ in de huizen van migranten, waar McMillan voor zijn installatie uit put, staat volgens Nita Liem voor het koesteren van de eigen identiteit.

„Het is een ’stukje oma’, dat iets zegt over waar men vandaan komt en waardoor je feeling kunt houden met de eigen cultuur. De interieurs zijn vaak aangekleed volgens traditioneel geldende ’esthetische’ normen uit het land van herkomst die tijdens het verblijf in Nederland nauwelijks zijn geëvolueerd. Je zou het tegenwoordig eigenlijk als oubollig en kitsch bestempelen. Maar de vazen met droogbloemen en de wandkasten vol prullaria zijn veilige ankerpunten voor het bestaan in een nieuwe omgeving.”

Liem en haar danscrew, bestaande uit verschillende generaties hiphoppers en streetdancers met evenzoveel achtergronden, stellen zich in ’Club Don’t Hit Mama in Van Huis uit’ de vraag wie zij zijn in relatie tot waar ze vandaan komen en wat het begrip ’thuis’ precies voor hen inhoudt.

Liem: „Op het moment dat wij de dansevents in Imagine IC presenteren, is McMillans installatie nog in aanbouw. Wij gebruiken dat ’on-affe’ als metafoor voor de onrust die wij als kinderen van migranten voelen van het nergens écht thuis te zijn. Met de dans kanaliseren wij die onrust, het geeft ons verbinding in een disconnected omgeving.”

Dat juist hiphopdans en streetdance daarvoor uitermate geschikt zijn, vindt Liem niet meer dan logisch. „Die dansen zijn geworteld in de aardse Afrikaanse esthetiek. Daarbij gaat het om gegrond zijn, met beide benen stevig op de vloer. Dat is pure noodzaak, want voor migranten, ook voor de tweede en derde generatie, is hét grote doel een pad te vinden waarop je je kunt bewegen.”

Liem gaf haar dansers opdrachten om te improviseren vanuit het idee ’thuis’. „Met welke muziek ben je opgegroeid en hoe danste je daarop? Hoe beweeg je je op weg naar huis, of wat heeft je gang vanuit huis naar de dansstudio bepaald? De uitkomsten hebben we omgezet in patronen en rituelen die we tijdens de events met improvisatie verder uitwerken. Het publiek kan overal tussendoor lopen, als verwijzing naar streetdance als sociale dansvorm.”

De dansevents in Imagine IC zijn voorstudies voor de grote dansvoorstelling ’Go Big or Go Home’ die vanaf oktober door Nederland toert. Liem: „Wij willen met deze productie de dynamiek en kracht van nieuwkomers benadrukken, alles uit die steeds maar negatieve probleemsfeer halen. Het gaat om mensen die met twee koffers en de kinderen onder de arm, heel dapper hiernaartoe zijn gekomen. Wie wíj zijn, heeft te maken met hún keuze; de stap die zij hebben genomen om ons een betere toekomst te garanderen. In ’Go Big or Go Home’ zal het over doelen en ambities gaan, en niet om achterstand.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden