Dansen onder het toezicht van een wulpse vrouw op doek

Het openingsprogramma van Het Nationale Ballet is te zien in het Muziektheater Amsterdam (7, 8, 9, 11, 14, 15, 17, 18, 20, 21) en in het Danstheater aan het Spui in Den Haag (13, 23, 24).

Al maanden lang prijkt op de billboards van Het Nationale Ballet een opvallend affiche. Een foto toont een danseres die als tutu een opengewerkte, hoepelvormige constructie draagt. Het is een intrigerend beeld dat herinnert aan de fantasierijke kostuums die Oskar Schlemmer indertijd ontwierp voor zijn 'Triadische Ballett'.

In het ballet zijn er drie danseressen die hun flexibele, van rubber gemaakte tutu's handig manipuleren. Dat doen ze letterlijk ònder toeziend oog van danseres Marieke Simons. Haar oog loert vanaf het filmscherm naar de dames onder haar. Tot slot van deze scène wordt 'het oog' met de blik naar boven gericht met filmscherm opgehesen. Olaf heeft haar daarvòòr al van top tot teen opgenomen, beginnend bij haar met een zot eendjeshoedje getooide hoofd, via haar in wulps roze satijn gewikkelde lijf dat uitmondt in een pikant bontpluimpje op haar kruis, langs haar mooie dijen waar haar bloedrode nagels scherp in staan, tot aan haar voeten. Dan gluurt de voyeursblik via een sleutelgat weer naar boven om pats te eindigen bij haar felle, blauwe oog.

Het filmpje duurt kort maar het is zo spannend, dat het de herinnering aan het ballet haast verdringt. En dat is nogal wat, want Fernandez had veertig minuten nodig om zijn visie op de vrouw uit te werken. Gek genoeg gaat die tijd snel voorbij, want gevarieerd zijn ze wèl, al die scènes waarin een vrouw in stofjas Bauschiaans rondtrippelt, Forsytheske meisjes unisono kiften, Van Manen-danseressen op pumps de benen high-kicken en een vrouw in rode robe ronddraait, zoals bij Carolyn Carlson's surrealistische danstheater.

Besprongen

Mannen zijn er ook. Die worden besprongen door vrouwen, of ze rennen zelf achter de meiden aan. Lichtvoetig is 'Dames' gelukkig wel, met wat mij betreft als hoogtepunt de vondst om een danser aan een elastisch koord met reuzensprongen over het podium te laten 'vliegen' op net zo'n jolige wijze als Hergé's Janssen en Jansen dat op de maan doen.

Als zedenschets van de eigentijds vrouw is 'Dames' niet geslaagd. Fernandez hangt teveel aan beelden die bekend zijn. Maar intussen weet hij het ballet wel soepel, vlot en bij vlagen inventief te laten verlopen, waarbij de schaars gemonteerde pure dansdelen zeker boeien.

Ook gedanst werd Rudi van Dantzigs 'Ginastera' (1976) een van de weinige muziekballetten die deze ex-huischoreograaf maakte. Hij zette het stuk op het Tweede Strijkkwartet van de Argentijn Alberto Ginastera, een componist die westerse muziek (Bartòk, Stravinsky en Schönberg) combineerde met Argentijnse volksmuziek. In dit kwartet (krachtig vertolkt door het Mondriaan Kwartet, en toch komt de muziek de bak niet uit) overheersen bartok-achtige ritmes die afgewisseld worden met atonale en ook lyrische delen. Een kleurig stuk muziek, dat ook een sfeervol ballet opleverde met krachtige mannendans en fragiele vrouwendans. Die vitale groepsdelen worden gevolgd door duet, kwartet en pas-de-six die op een voor Van Dantzig typerende wijze organisch verbonden zijn. De meeste indruk maakte het slotduet waarbij de man de vrouw weer verliest, alsof hun samenzijn slechts een droom was. De mannensolo werd nu met veel gevoel vertolkt door Boris de Leeuw die ook al opviel in Balanchine's 'Agon', het openingsballet van dit programma. Deze danser valt eigenlijk op in alles wat hij doet, niet alleen vanwege zijn gestaag naar een internationaal niveau toegroeiende techniek of grote stijlgevoeligheid, maar vooral vanwege zijn gave de dans vanuit zijn lyrische aanleg te bezielen.

Dat laatste was vooral in bovengenoemd duet met Jane Lord het geval, maar ook in het kernduet in 'Agon', waarin hij de rijpe Balanchine-danseres Nathalie Caris zorgvuldig partnert. In 'Agon' was het daarnaast vooral Sofiane Sylve die uitblonk in een technisch gaaf èn uitermate verfijnd gedanste 'branle gay' uit Stravinsky's 'Agon' dat gespeeld werd door het Noordhollands Philharmonisch Orkest onder leiding van Lucas Vis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden