Dansen met de vijand

BIANCA BARTELS

Muziektheater

Janke Dekker producties ***

Een hoge stapel oude vertrapte schoenen vormt het decor. De setting is meteen duidelijk: concentratiekamp, Tweede Wereldoorlog ... dit gaat geen vrolijke voorstelling worden.

Wat volgt is een klein, integer verteld verhaal over een jonge vrouw, Roosje, die probeert te overleven tijdens de oorlog. Het verhaal van een joodse vrouw die 'fout' was en die daarmee 'een schande' was voor haar familie.

Dit waargebeurde verhaal ontdekte Paul Glaser eind vorige eeuw als het familie-oorlogsgeheim. Met behulp van de verhalen, dagboeken en foto's van zijn tante Roosje schreef hij vervolgens het boek 'Tante Roosje'. Erris van Ginkel maakte een theaterbewerking die hij ook regisseerde.

Drie acteurs en een pianist, meer zien we niet op het toneel. Het zijn Valéry van Gorp als de jonge Roosje (tijdens de oorlog), Truus te Selle als de oude Roosje (eind vorige eeuw) en Mike Weerts (alle mannenrollen). In een intelligent spel van vervlochten verhaallijnen in heden en verleden zien en horen we Roosjes levensloop. Roosje is een enthousiaste danslerares. Ze wordt verraden door haar echtgenoot die met de NSB heulde en komt in verschillende concentratiekampen terecht. Roosje neemt zich voor om hoe dan ook te overleven. 'Hard zal ik zijn. Ik pantser me.' En dat deed ze op onorthodoxe wijze door te flirten met de vijand. Haar tactiek: aandacht trekken, liedjes schrijven en dansen. Ze weet vaak administratieve baantjes te bemachtigen, treedt op met liedjes als 'Warum ist es am Rhein so schön' (die we ook in de voorstelling horen) en leert de kampcommandant dansen - waardoor ze privileges krijgt. We zien Roosje hier niet van walgen. Integendeel, door de gesprekken met de commandant voelt ze zich van een nummer weer mens worden. De manier waarop Roosje zoekt naar haar waardigheid zorgt dat je als publiek minder strak naar 'goed of fout' kijkt. Dat is mooi, het verbreedt je referentiekader, iets wat ook nu actueel is.

Het spel is niet altijd even sterk. Van Gorp zingt en danst keurig maar ze is te veel een oppervlakkig hittepetitje, te weinig bezield. In tegenstelling tot Truus te Selle, want haar tante Roosje is doorleefd, gelaagd en prachtig zoekend naar hoe dat moet, leven in extreme omstandigheden.

De vertellende toon zorgt dat je als publiek vooral luistert en beschouwt. Het is goed dat de voorstelling niet leunt op sentimentaliteit, maar Van Ginkel heeft nu voor een ander uiterste gekozen. Nergens vóel je echt de tragiek van het pijnlijke verhaal, waardoor het theaterbezoek een heel interessante maar iets te rationele, belevenis blijft.

Tournee t/m 22 mei www.jankedekkerproducties.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden