Dans, zang en spel op een braakliggend terrein

Jeugdtheater

’Geen bijen, geen fruit’, Theatergroep Het Filiaal i.s.m. DOX. Tot 13 juli op het Cereolterrein in Utrecht, (om 7:30 met ontbijt)

Wakker worden met een voorstelling, de zon in je gezicht, terwijl acteurs druk dansend, zoemend zingend en pratend over een braakliggend terrein bewegen.

Jeugd- en muziektheatergroep Het Filiaal speelt voor het eerst een voorstelling voor volwassenen in samenwerking met theatergroep DOX. De voorstelling over bijen volgt kritisch het leven in een korf. Het bijenbestaan lijkt lijnrecht tegenover het dagelijks leven van de mens de staan; iedereen houdt zich aan de regels, iedereen is slechts een deel van de gelijkgezinde massa en de koningin heeft alle touwtjes in handen. Al negentig miljoen jaar werken bijen samen om honing te maken en bloemen te bevruchten. Al negentig miljoen jaar lang hetzelfde proces van geboren worden en werken in de korf. Na 21 dagen vliegt de bij voor het eerst naar buiten en zo’n tien dagen later volgt de dood. Het liefst buiten korf, „anders geeft het zo’n troep voor de anderen.” De koningin is duidelijk het middelpunt van het bijenbestaan. Af en toe houden de bijen even op met werken: „Is ze er nog? Is ze er nog?” Als uit de verte een monotoon gezoem van de koningin klinkt schieten ze weer alle kanten op, terug naar de honing.

Een nieuwe kandidaat-koningin strooit roet in het eten van de machthebster. Ze wil nog niet weg en ze wil al helemaal haar bijen niet overgeven aan deze gemoderniseerde versie van zichzelf: „Ze hebben mijn angel weg gekweekt, mijn volk wordt vredelievend.” En dat is nog niet alles. Ze is ook genummerd, kan niet vliegen en is kunstmatig geïnsemineerd met geschikte eitjes. De achterliggende vraag is, volgens regisseuse Monique Corvers dan ook, in hoeverre je moet willen ingrijpen in een systeem dat zichzelf al zo lang bewijst.

Deze vraag blijft tijdens de voorstelling rondzoemen. Als de geboorte van een mannetjesbij bruut wordt afgekapt, omdat „we daar al genoeg van hebben.” Of als de verwonderde bij Annabel zich afvraagt hoe iedereen zonder vragen te stellen begrijpt wat er moet gebeuren en waarom niemand de dodemansvluchten naar de bloemenvelden weigert. Na verloop van tijd begrijpt ze dat de bijen slechts gedachten delen, niet zelfstandig kunnen denken: „Wij horen bij ons.” Individuele vrijheid is ondergeschikt aan het collectieve welzijn, alleen zo kan het systeem blijven functioneren.

De voorstelling is een bijzondere combinatie van dans, zang en spel. Naast de korte tekstfragmenten wordt de eenheid van de groep benadrukt door onverwachte uitbarstingen van meerstemmige zang. Echte bijen praten doormiddel van een kwispeldans, waarmee ze uitleggen waar nabijgelegen bloemenvelden liggen. Op deze bewegingen zijn de technisch ingewikkelde dansen uit de voorstelling gebaseerd.

Tenslotte is er de bijzondere omgeving waarin het stuk gespeeld wordt. Op Oerol, het Terschellings theaterfestival, stond de voorstelling in de duinen geprogrammeerd. In Utrecht is een braakliggend terrein gebruikt. Zandwallen fungeren als muren van de korf en in de verte is een prachtige oude fabriek te zien.

Na de laatste buiging wordt in stijl afgesloten met een ontbijt met fruit en veel honing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden