Review

Danny de Munk schittert in nieuwe ‘Ciske de Rat’

‘Ciske de Rat – de musical’ – Joop van den Ende Theaterproducties, tournee t/m 29 juni 2008 www.musicals.nl

Nederland is een musicalklassieker rijker. Een onmogelijke taak leek het: de 640 boekpagina’s van Piet Bakkers Ciske-trilogie terugbrengen tot een musical. Maar bewerker Maurice Wijnen en script- en liedtekstschrijver André Breedland flikten het. En hóe! De nieuwe musical ‘Ciske de Rat’ is in alle opzichten geslaagd. Voor de Ciske-films uit 1955 en 1984 zijn alleen de eerste twee boekdelen gebruikt: ‘Ciske de Rat’ en ‘Ciske groeit op’. Nu is deel drie toegevoegd: ‘Cis, de man’, waarin de inmiddels volwassen Cis als soldaat in 1939 naar de Grebbeberg wordt gestuurd. De musical vertelt dit soldatenverhaal. En parallel vertelt het in flashbacks de belevenissen van de kleine brutale Ciske die in een vlaag van woede zijn harteloze moeder vermoordt. Die parallelle vorm biedt prachtige kansen voor reflectie van Cis. Wanneer de kleine Ciske stil, ineengedoken zijn vonnis in de rechtszaal aanhoort, zingt de volwassen Cis tegelijkertijd hoe hij zich toen voelde: „Ik zocht hun blikken, maar ze keken langs mij heen”. De verhaalparallellen worden versterkt doordat Cis aan het front zowel zijn geliefde schoolmeester als ex-klasgenoot Jan - de pestkop - weer tegenkomt. Emoties worden opgerakeld en de confrontatie met Jan (inmiddels een NSB-er) verscherpt. Het script is zeer uitgebalanceerd, zit vol dreiging en hoop, maar ook vol rake, goedlopende liedteksten en typisch Amsterdamse humor. En ondanks dat het wel tien hoofdpersonages kent, loopt er geen karakter te veel rond. Dat komt door de sterke rode draad van Ciske’s wel en wee, en de grote invloed daarvan op zijn ouders (Marjolijn Touw en Hajo Bruins), zijn stiefmoeder tante Jans (Mariska van Kolck), onderwijzer Bruijs (Hugo Haenen) en diens vrouw (Marleen van der Loo), en zijn vriend(innet)jes. Sommige karakters leren we nog beter kennen dan in het boek en ze worden allemaal perfect gespeeld. Ook de tien talentvolle kinderen onder wie Dave Dekker (Ciske) spelen met veel flair. Dekker zingt en acteert met het grootste gemak, zeer professioneel en met de noodzakelijke brutale lef. Wát een talent!

Troef van de avond is Danny de Munk, de ster van de jaren-tachtig film, die de volwassen Ciske speelt. De voorstelling is hem op het lijf geschreven en hij maakt de verwachtingen waar. We voelen het kleine bijdehante mannetje nog door de stoere soldaat heen. Hij zingt afwisselend krachtig, breekbaar, joviaal of letterlijk ‘verdomd alleen’. Maar altijd is het puur, nergens met opsmuk. Die oprechtheid tekent de héle regie van Paul Eenens: alles aan deze musical is echt. En puur. Daardoor beginnen vanzelf in het publiek een paar keer de tranen te wellen.

Vernieuwend of hip is de musical niet, wel ontzettend degelijk gemaakt. Een geoliede musicalmachine met supersnelle, organische scènewissels, een eenvoudig en daardoor zeer doeltreffende decor met projecties van Amsterdamse straten en aanstekelijke composities van Henny Vrienten. Keer op keer raken de songs weer de juiste toon met melodieën die terugkeren en blijven hangen. Afwisselend van nieuwe Amsterdamse smartlappen tot fijn wrange liederen in de sfeer van Kurt Weill. Kortom, alles klopt aan deze musical. Bianca Bartels

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden