Dankzij premier Modi yogaïseert India

Een zegen voor de samenleving, meent de minister van yoga. Maar moslims en christenen morren over deze vorm van cultureel nationalisme.

IRIS LUDEKER

Als dat maar goed gaat. Morgenochtend komen als het goed is 35.000 mensen in Delhi samen om een yoga-sessie te volgen. Maar niet iedereen is zo getraind en lenig als premier Modi, die elke ochtend om vijf uur opstaat om zijn dagelijkse yoga-oefeningen te doen. Zeker niet de dikke bureaucraten die dwingend is verzocht om mee te doen.

Want een succes moet het worden. Premier Modi, sinds vorig jaar regeringsleider in India, heeft van yoga een prestige-object van jewelste gemaakt. Vorig jaar pleitte hij tijdens zijn eerste toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN voor een Internationale Yogadag, 'India's cadeau aan de wereld'. Enkele maanden later werd zijn idee met een grote meerderheid van stemmen overgenomen door de VN-lidstaten, en morgen is het zover.

Over het waarom van Modi's yoga-obsessie wordt veel gespeculeerd, maar zeker is dat hij yoga - inmiddels een wereldwijde miljardenbusiness - ferm als Indiaas fenomeen wil claimen. Zeker is ook dat de premier hoge verwachtingen heeft van de gunstige effecten die de oefeningen kunnen hebben - op het individu, en op de mensheid in het algemeen. "Door yoga ontstaat eenheid en harmonie tussen jezelf, de gemeenschap en de natuur. Door onze levenswijze te veranderen en bewustzijn te creëren, kunnen we omgaan met klimaatverandering."

Modi's minister van yoga (!) is nog stelliger in zijn overtuiging dat yoga een zegen voor de mensheid en de samenleving is. Volgens hem kan het (seksueel) geweld voorkomen en corruptie tegengaan. Yoga, zo denkt deze Shripad Yesso Naik, kan in India een culturele revolutie teweegbrengen. Vandaar dat de aanwezigheid van yoga in de maatschappij flink wordt uitgebreid, naar scholen, ziekenhuizen en politieacademies.

Maar sceptici vermoeden nog een andere, verborgen agenda, eentje die ook doorschemert in woorden van Naik. De minister streeft naar een India waar verderfelijke westerse invloeden verdwijnen, waar mensen niet meer tot laat in de nacht op straat hangen, maar waar iedereen om negen uur in bed ligt om de volgende dag vroeg aan de ontwikkeling van lichaam en geest te werken. "Onze manier van leven komt eraan."

Die vorm van cultureel nationalisme kan niet iedereen waarderen, zeker niet als daar ook nog een sausje hindoeïsering overheen ligt. Naik en Modi werden politiek volwassen binnen de militante hindoeïstische RSS-beweging, waarbinnen yoga een voorname rol speelt. De belangrijkste yoga-goeroe's komen op dit moment in India bovendien uit radicalere hindoehoek.

Vooral moslims en christenen morren dan ook over de door de overheid gestimuleerde 'yogaïsering' van India. Om de moslims tegemoet te komen, is de 'zonnegroet' (door sommige islamieten als ketters gezien) uit de collectieve sessie in Delhi gehaald; ook al werd daarvoor als officiële reden aangevoerd dat de pose voor ongetrainde mensen rugblessures zou kunnen opleveren.

Modi zou daar geen last van hebben. Hij is er wel morgen in Delhi, maar hij doet niet mee.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden