Landbouw

Dankzij precisielandbouwers is Nederland exportkampioen

Paprika's gaan vaak naar China. Beeld Anp
Paprika's gaan vaak naar China.Beeld Anp

Eigenlijk is het onvoorstelbaar dat een klein stipje op de wereldbol een van de grootste exporteurs is van landbouwproducten. Toch is er na de Verenigde Staten geen land dat zoveel bloemen, planten, zuivel, vlees en groenten exporteert als Nederland. Op langere termijn is die positie niet vol te houden. Tenzij Nederland inzet op de zogeheten kennisintensieve landbouwproducten.

Dat zijn bijvoorbeeld melkrobots, oogstmachines, kassen vol technologie en zaden voor tomaten. "We kunnen niet de groeiende wereldbevolking bevoorraden met onze tomaten - maar bijvoorbeeld wel met tomatenzaad en innovatieve kassen, die speciaal voor lokale omstandigheden ontwikkeld zijn," zei staatssecretaris Martijn van Dam vorig jaar al.

Bij kassenbouw gaat het om veel meer dan glas alleen, zegt landbouwdeskundige Cor Pierik van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). "In de kas draait het vooral om klimaatbeheersingapparatuur, zodat elk plantje precies de juiste hoeveelheid licht en voedingsstoffen krijgt." Nederland is daar met zijn ervaring in de tuinbouw sterk in, net zoals het toonaangevend is met zijn kennis van sensoren. Die zijn tegenwoordig onmisbaar in de landbouw.

Zo gebruiken melkveehouders sensoren in melkrobots zodat de machine de spenen van koeien kunnen vinden. Aardappelentelers en andere akkerbouwers gebruiken de sensoren om te zien welk deeltje grond bemesting of water nodig heeft. 'Precisielandbouwers', zo heten de boeren die werken met computers, drones, satellieten en gps-data.

Tuinder Koppert Cress in Monster maakt sinds begin januari gebruik van LED-verlichting. Beeld ANP
Tuinder Koppert Cress in Monster maakt sinds begin januari gebruik van LED-verlichting.Beeld ANP

Opmars

De opmars van high tech is terug te zien in de exportcijfers die het CBS vanmorgen presenteerde. In 2000 bestond nog 7,5 procent van de agrarische export uit landbouwmaterialen- en technologie. Vorig jaar was dat 9,4 procent. In euro's is dat goed voor bijna negen miljard.

Dat past in het streven van het kabinet om de Nederlandse innovatieve landbouw te promoten. Want ook Den Haag weet dat Nederland niet kan concurreren op volume en prijs, simpelweg vanwege het gebrek aan grond.

Toch halen Nederlandse boeren nog altijd steeds meer uit een vierkante meter grond. "We zien al jaren dat het aantal bedrijven in de landbouw afneemt terwijl de productiviteit blijft stijgen", zegt Pierik. Daarom voerde Nederland vorig jaar voor 94 miljard euro aan landbouwgoederen uit, meer dan ooit tevoren. "Dat is niet alleen dankzij innovatieve technologie", zegt Pierik, "maar komt ook door de producten waar we van oudsher goed in zijn. Zoals kaas, bloemen en fruit."

De hogere opbrengst per vierkante meter, de betere kwaliteit van de bloemen, planten en fruit, het is niet los te zien van de toegenomen kennis in de landbouw. Het is deze kennis die Nederland in het buitenland kan verkopen.

Is dat niet riskant, de kennis verkopen waardoor je zelf een voorsprong hebt opgebouwd? "Nee, niet als je die kennisvoorsprong houdt", zegt Pierik. "Andere landen zitten ook niet stil, maar wij hebben de universiteit in Wageningen die hoog aangeschreven staat. Zolang Nederlandse bedrijven in staat zijn de kennis te verpakken in goederen, houden we een voorsprong."

"Neem de melkrobots die veel worden verkocht aan het buitenland. Dat zijn geen statische producten. Telkens blijkt dat het weer goedkoper kan, en slimmer. En de markt is nog lang niet verzadigd. Als melkrobotten alle koeien in de wereld moeten melken, is er nog heel wat te doen."

94 miljard euro

Nederland exporteerde vorig jaar voor 94 miljard euro aan landbouwproducten. Een record. In de top drie van producten die Nederland vorig jaar exporteerde, staat vlees op de derde plaats, de sierteelt op de tweede en landbouwmaterialen en technologie op de eerste plaats.

Kleine kanttekening: landbouwmaterialen en technologie is een veel bredere groep dan sierteelt en vlees. Machines voor de voedingsindustrie vallen er onder, net als meststoffen, tractors en melkrobots.

De meeste landbouwproducten gaan naar Duitsland, gevolgd door België en het Verenigd Koninkrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden