Interview

Dankzij het 'Lutz-effect' sluit Asscher het jaar gezelliger af

PvdA-lijsttrekker Lutz Jacobi werd in Leeuwarden op de schouders gehesen. Beeld ANP

De PvdA kan weer eens een feestje vieren. Tegen de verwachtingen in verloor de partij in Leeuwarden slechts één zetel. Met elf zetels is ze nu ruim twee keer zo groot als nummer twee.

In een dampend cultureel centrum Neushoorn in Leeuwarden, waar ze vorige week nog een carnavalskraker presenteerde, werd PvdA-lijsttrekker Lutz Jacobi op de schouders gehesen toen de uitslagen van de verkiezingen binnenrolden. “Waanzinnig”, noemt een euforische Lodewijk Asscher de victorie. Volgens de landelijk voorman heeft de hele partij er nu weer zin en vertrouwen in. En dat kan de PvdA goed gebruiken.

U bent de vrouw die zorgt dat Asscher wat gezelliger het jaar afsluit dan hij kon bedenken.

“Haha! Ja, zo bijzonder dit. Had ik echt niet verwacht. Wel gehoopt natuurlijk, maar je moet wel reëel zijn hè. Dit is echt een soort van wauw. Echt, echt super.”

Niet verwacht? Waren er geen peilingen die hierop wezen?

“Nee! Hier in Friesland hebben we geen Maurice de Hond. Niemand wist hoe het ervoor stond, en dan ga je je heel anders gedragen. Het deed me denken aan toen ik vroeger naar school fietste en geen idee had of ik wel of niet geslaagd was.”

Leeuwarden heeft een lange PvdA-geschiedenis toch?

“Dat kun je wel zeggen. We zijn de grootste fractie van Nederland, onze partij was altijd al heel sterk in Leeuwarden. De geest van Troelstra waart nog altijd rond, zeg maar. Die mentaliteit zit er diep in, dat is nu maar weer eens gebleken.”

‘No Lutz, No Glory’, zei Asscher in de Leeuwarder Courant. Hij heeft het ook over ‘het Lutz-effect’. Wat is het geheim?

“Ik denk dat het én én én is. De stad staat er werkelijk geweldig bij, de laatste jaren is er heel veel geïnvesteerd in cultuur, in studentenhuisvesting, allemaal dankzij trekken en sjorren van de PvdA. We zijn volgend jaar Culturele Hoofdstad, wat al een enorme impuls geeft aan het zelfvertrouwen van de stad.

“Daarnaast hebben alle kandidaten persoonlijk campagne gevoerd in hun eigen achterban. Op een positieve manier: door niet te mopperen op anderen, maar te geloven in de eigen kracht - een oprecht vrolijke groep sterke mensen die er trots op zijn sociaal-democraat te zijn. En de lijsttrekker kan natuurlijk verschil maken. Of dat in dit geval ook zo was? Dat zou kunnen. Zichtbaar zijn is belangrijk, aansprekend ook. En we hadden op 170 plekken ‘Stem Lutz’ borden neergezet. Mijn partner is handig, dat scheelt.”

• Herindelingsverkiezingen: opkomsten en uitslagen

Zeven Friese, vijf Groninger en twee Gelderse gemeenten fuseren tot in totaal zes nieuwe gemeenten.

In Leeuwarden, dat er de gemeente Leeuwarderadeel en een stukje van Littenseradiel bij krijgt, was de opkomst 40,5 procent. De PvdA werd daar de grote winnaar met elf zetels. PAL/GroenLinks en CDA krijgen er ieder vijf, D66 en VVD ieder vier.

Súdwest-Fryslân was al een fusiegemeente: per 2011 gingen de gemeenten Bolsward, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel samen. Per 2018 krijgt het er een stukje Littenseradiel bij. De opkomst lag er op 45 procent. Het CDA blijft de grootste met tien zetels, PvdA volgt met zes en de Fryske Nasjonale Partij (FNP) met vijf.

Waadhoeke is de samenvoeging van Franekeradeel, Menameradiel, het Bildt en het resterende stukje Littenseradiel. Van de nieuwe Waadhoekers ging 44,1 procent stemmen, de meesten op het CDA (acht zetels). SAM Waadhoeke en Gemeentebelangen krijgen er elk zes, de FNP volgt met vijf.

In het Groningse Westerwolde - een fusie van Bellingwedde en Vlagtwedde - stemde 44 procent. Gemeentebelangen Westerwolde krijgt zes zetels, de PvdA vijf, GroenLinks en VVD elk twee en de Partij voor de Dieren eentje.

In Midden-Groningen (samenvoeging van Hoogezand-Sappemeer, Slochteren en Menterwolde) lag de opkomst op 35,1 procent. GemeenteBelangen Midden-Groningen krijgt vijf zetels, SP en PvdA ook. VVD, CDA en CU elk vier. GroenLinks krijgt drie plekken, D66 twee en Leefbaar Midden-Groningen eentje.

Tot slot de Gelderse gemeenten Rijnwaarden en Zevenaar, die samen verdergaan als Zevenaar. Daar stemde 39 procent, vooral op Lokaal Belang (tien zetels). Het CDA kreeg er zeven, PvdA drie, SP en VVD ieder twee.

Lees ook: Na vijfhonderd jaar strijd houdt Friese gemeente het Bildt op te bestaan

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden