Danielle Mitterrand verregaand loyaal

PARIJS - Een vrouw die de geboorte van haar mans buitenechtelijke kind een ontdekking noch een drama noemt, houdt haar ware gevoelens verborgen. Dat is haar goed recht, zeker als ze de weduwe van de vroegere president van Frankrijk is. Maar voor iedereen die op z'n tijd groen ziet van jaloezie, krijgt ze daardoor wel een aureool van heiligheid.

Danielle Mitterrand wijdt één zin in haar vorige week verschenen boek 'En toutes libertés' (in alle vrijheden) aan Mazarine. Minder had niet gekund: de 21-jarige dochter van haar echtgenoot is bekend sinds het weekblad Paris Match haar bestaan vorig jaar onthulde, en beroemd sinds de camera's op haar inzoemden tijdens Mitterrands begrafenis op 11 januari.

Mazarine was daar met haar moeder op uitnodiging van de vroegere presidentsvrouw, zoals de literaire adviseur van Danielle Mitterrand eind vorige week op de Franse radio bekendmaakte. Hij ontzenuwde hiermee het gerucht dat de twee families zich voor het oog van de wereld hadden verenigd volgens de laatste wens van de overledene. Ook deze actie van Danielle Mitterrand had al iets bovenmenselijks.

“Ik weet heel goed hoe mijn man excelleert in het verleiden van jonge vrouwen”, schrijft zij in haar debuut. Maar die avances sloegen haar niet uit het lood. Integendeel, ze moest er soms om lachen. Eén keer vond ze een boeket met honderd rode rozen in de werkkamer van haar echtgenoot, toen nog in het ministerie van justitie. Er hing een kaartje aan de bloemen: 'Tres cher ministre'. De afzendster kreeg een malicieus bedankje. 'Signé: Danielle'.

Een dergelijke koelbloedigheid is misschien wel de beste reactie in Frankrijk, waar de macho-cultuur al eeuwenlang standhoudt. Mannen met maîtresses geven blijk van hun viriliteit, dus genieten ze ook een zeker respect. Ze hebben het geluk dat discretie net zo typisch Frans is. In Groot-Brittannië hadden ontrouwe presidenten dagelijks op de voorpagina van de Sun gestaan.

De echte rivale van Danielle Mitterrand was echter de politiek, zo schrijft ze. Dat kreeg ze al in de gaten op haar trouwdag in 1944, zeven maanden nadat ze haar echtgenoot in het verzet had leren kennen. Middenin de feestelijkheden fluisterde de bruidegom haar toe:

- “Ik moet er vandoor. Ik heb een afspraak met de organisatie van gevangenen.”

- “Vandaag, op onze trouwdag...? Ik ga met je mee.”

- “Zoals je wilt.”

En zo woonde Danielle in haar witte trouwjurk een politieke bijeenkomst bij.

Met een man die altijd op pad was, bracht ze de eerste jaren van haar huwelijk vooral in eenzaamheid door. Thuis met haar twee zonen voelde ze zich een kluizenaar, 'alleen de radio verbond me met de wereld'. Ze besloot een actieve rol in het maatschappelijke leven te spelen, onder andere als presidente van de door haar opgerichte mensenrechtenorganisatie France-Libertés. In die functie werd ze ook bekend als 'Moeder van de Koerden'. De opbrengst van haar boek, uitgegeven bij Ramsay, komt ten goede aan deze organisatie.

In tegenstelling tot de VS was Frankrijk niet gewend aan een presidentsvrouw die zich profileerde. Danielle Mitterrand, bekend om haar scherpe tong, maakte er ook vijanden mee. In haar mémoires houdt ze zich echter aan haar voornemen niemand te kwetsen of schokken. In dat opzicht blijft ze toch een keurige (ex-)presidentsvrouw.

Hoewel een deel van het boek gaat over haar jeugd, haar rol in het verzet en haar vader die in de oorlog werd geliquideerd, omdat hij als schoolhoofd een lijst met de namen van zijn joodse leraren en leerlingen weigerde te maken, is 'François' degene waar alles om draait. 'En toutes libertés' getuigt van een verregaande liefde en loyaliteit voor de man van haar leven.

Een dagboekaantekening van 6 januari 1996 vult de laatste bladzijde van het boek. Danielle Mitterrand schrijft daarin te respecteren dat haar echtgenoot afscheid wil nemen van zijn werk, zijn liefdes en zijn familie 'die hem zal laten voortleven tussen de levenden'. Want, voegt ze daar bijna bezwerend aan toe, 'François gaat niet dood, François gaat niet dood'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden