daniele D'Agaro houdt zich verre van naaperij

'Hidden Treasures - The unpublished works of Don Byas' gaat zaterdagavond in première in het Amsterdamse BIM-huis. De NPS-radio maakt opnamen, voor uitzending later dit seizoen. De eerstvolgende optredens zijn in Leiden (De Waag, 24/2) en Edam (Mahoganny Hall, 2/3).

Hoe bezorgd ook, boos is hij niet. Hij kan het wel begrijpen, want in de elf jaar dat hij nu in Amsterdam woont, heeft hij de Nederlandse jazzwereld leren kennen als 'de beste van de wereld'. “Niet alleen financieel. Het muzikale klimaat hier biedt veel mogelijkheden. De kwaliteit van de jazzmuziek, voorop de geïmproviseerde muziek, staat hier op eenzaam niveau.”

“Helaas zijn de werkmogelijkheden minder dan vroeger”, verzucht hij. “We moeten nu meer in het buitenland spelen. Dat doe ik vooral in Italië, een keer of drie per jaar, meestal trouwens met Nederlandse groepen, zoals het kwartet met Tobias Delius, mijn eigen groep Lingua Franca, en de saxofoongroep San Francisco Trio.”

D'Agaro's grote wens is om een week lang in een club in Venetië, waar hij kind aan huis is, te kunnen repeteren. “Ik zie het voor me. Overdag het heerlijkste eten en de lekkerste wijn, en 's avonds keihard, maar geïnspireerd werken aan de muziek. En dan terug naar Nederland om het eindresultaat te laten horen en een cd op te nemen.”

“Maar”, zo praat de rietblazer zichzelf moed in, “het belangrijkste is dat het Don Byas-project geen saai concert zal worden. Integendeel, het wordt een avontuur. De mensen, met wie ik werk, zijn stuk voor stuk hele goede musici. En we hebben het materiaal al eerder doorgenomen. Dus we weten in ieder geval waarover we het hebben. Bovendien, het is geïmproviseerde muziek. Dat kun je ook doodrepeteren. En dát gebeurt in ieder geval niet.”

De aanleiding voor 'Hidden Treasures - The unpublished works of Don Byas' ligt in de cd 'Byas a drink' die het D'Agaro/Delius Quartet een paar jaar geleden maakte. Eigen stukken van beide leiders worden daarop vergezeld van drie stukken van Don Byas, de bekende Amerikaanse tenorsaxofonist die opgroeide met swing maar ook een bijdrage leverde aan de opkomst van de bebop. Kort na de Tweede Wereldoorlog ontvluchtte Byas het hectische New York en vestigde zich in achtereenvolgens Parijs en Amsterdam. Daar overleed hij in 1972.

Toen D'Agaro vorig jaar het Nederlands Jazz Archief bezocht, vroegen de medewerkers daarvan of hij geinteresseerd was in een muziekschrift dat ze hadden gekregen, met onbekende composities van de Amerikaanse jazzsaxofonist. Dat hadden ze gekregen van de Nederlandse weduwe van Byas. D'Agaro herinnert zich nog hoe hij het muziekschrift aantrof. “Het boekje lag in een doos in een hoek, onder het stof. Het ging vergezeld van foto's, kopieën van contracten en persoonlijke brieven. De muziekstukken, een stuk of twintig, waren geschreven met potlood. Sommige waren voltooid, met melodie en akkoorden en een titel. Andere hadden alleen de melodie, zonder akkoorden, de titel ontbrak. Wij spelen daarvan een aantal nummers, voor de gelegenheid getiteld Don 1, 2, 3, 4, enz.”

Na zijn vondst nam D'Agaro contact op met Don Byas' weduwe. “Zij vond het leuk dat ik ze wilde spelen, maar wilde zelf niet in de publiciteit. Want die had ze al genoeg gehad. Ik vroeg haar nog of ze niet nog meer materiaal had van haar overleden man. Ze dacht van wel, maar dat lag op zolder, en daar kwam ze niet meer zo vaak. Ik heb haar er nog een paar keer over gebeld, maar de eerste keer stond ze op het punt om weg te gaan en de volgende keer had ze net haar enkel gebroken. Wie weet wat daar voor schatten liggen te wachten op ontdekking.”

D'Agaro benadrukt dat zijn 'Hidden Treasures'-project geenszins bedoeld is als een brave reproduktie van Byas' muziek. “Dit is geen nostalgische herinnering aan Don Byas. In naüperij heb ik geen zin. Wie zou het befaamde geluid van Don Byas ook na kunnen doen? Het is geen vage hommage. Don Byas is Don Byas. Wij zijn wij. Met z'n vijven - met de Amerikaanse trompettist Benny Bailey, die eveneens in Amsterdam woont en in het verleden zelf nog met Byas gespeeld heeft, pianist Frank Stagnitza, bassist Frans van der Hoeven en drummer Han Bennink - brengen we een vrije, eigentijdse interpretatie van Byas' muziek. Frank en ik maakten de arrangementen.”

Het materiaal dat van Byas gespeeld wordt, is ook geen echte bebop, verduidelijkt D'Agaro. “Het idioom is swing, maar met rare vormen, hoorbaar in de jaren zestig geschreven onder invloed van de bebop. Het zijn stukken die zich uitermate lenen voor nieuwe interpretaties op moderne leest.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden