Interview

Daniel Schouwstra werd achttien en belandde in een warboel aan regels

Daniel Schouwstra helpt Voetbalclub ONT met schilder- en schoonmaakwerk. Beeld Sjaak Verboom

Jongvolwassenen dreigen na hun 18de door het zorgsysteem te worden vergeten, waar­schuwen het SCP, de Rekenkamer en de  Ombudsman. Daniel Schouwstra bijvoorbeeld, al heeft die geluk. Zijn moeder Wilma laat zich geen 'nee' verkopen. 

Daniel Schouwstra zat op school, tot deze zomer. En hij liep stage in het gemeentelijk zwembad. “Dat was mooi, om daar te werken”, zegt Daniel. “Het zwembad onderhouden, schilderen, de boel netjes houden. Verschillende dingen, dat vind ik leuk.”

In mei werd hij 18. Dat stelde zijn ouders voor een probleem: de financiering van zijn woonplek op een zorgboerderij in het Friese Oenkerk eindigde, omdat hij niet meer onder de Jeugdwet viel. Hij moest ook van school. Bij het zwembad mocht hij komen werken, maar alleen als hij in aanmerking kwam voor een gesubsidieerde, beschutte werkplek.

Jongvolwassenen zoals Schouwstra dreigen tussen wal en schip te vallen, waarschuwen het Sociaal en Cultureel Planbureau, de Algemene Rekenkamer en de Nationale Ombudsman. Ze hebben geen recht op geld uit de pot Wet langdurige zorg (Wlz), maar hebben vaak wel lange tijd zorg nodig.

Trucje

Daniel heeft een behoorlijke praktische intelligentie, maar emotioneel functioneert hij op het niveau van iemand van vijf of zes jaar, vertelt zijn moeder Wilma Schouwstra. “Hij snapt de wereld om hem heen niet, het gaat allemaal veel te snel. Hij kan wel een staartdeling uitrekenen, omdat hij dat trucje kent. Maar hij kan niet met geld omgaan. Hij kan ook niet werken in een team, omdat hij de gevoelens van anderen niet begrijpt.”

Zijn ouders probeerden via het UWV beschut werk te regelen, maar dat ketste af. “Hun redenering is: als iemand hem begeleidt, zou hij na één jaar zelfstandig kunnen werken in een gewone baan”, vertelt moeder Schouwstra. Ook voor de Wlz kwam hij niet in aanmerking. “Hij heeft niet 24 uur per dag zorg nodig.” ­Tegelijkertijd eindigde de kinderbijslag en moest Daniel zorgpremie gaan betalen. Inkomen of een uitkering heeft hij niet, dus onderhouden zijn ouders hem. Zijn moeder schat dat dat ruim 300 euro per maand kost.

Ze spreekt van een warboel van regels. “Nu ben ik iemand die als er ‘nee’ wordt gezegd, net zo lang zoekt tot er iemand is die ‘ja’ zegt. Maar hoe moet iemand met een verstandelijke beperking dit zelf doen? Of ouders die niet de knowhow hebben?”

Sponsorborden

Uiteindelijk kon Daniel terecht in het project ‘Niemand aan de Zijlijn!’ van de gemeente Tytsjerksteradiel. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vergoedt nu zijn verblijf op de zorgboerderij en het werk dat hij doet als dagbesteding. Vaak kan hij aan de slag bij voetbalclub ONT in Opeinde, waar hij schildert, timmert of de sponsorborden schoonmaakt. Dat is maar voor een half jaar, daarna moet hij doorstromen naar een normale baan.

“Ik vind het vervelend dat ik niet weet waar ik aan toe ben”, zegt Daniel. “Ik word daar dwars en een beetje gestrest van. Ik baal ervan dat het voor mensen met een beperking veel moeilijker is dan voor een normaal iemand.”

“In de Wlz zou het voor hem ­zoveel makkelijker zijn”, zegt zijn moeder. “Nu weet hij niet wat zijn plek wordt. Hij zou het leuk vinden om een baan te hebben, maar het is zo moeilijk. Het zou alleen kunnen in een klein bedrijf waar hij een-op-eenbegeleiding krijgt.”

Lees ook:

Verkiezingen zijn uitgelezen kans om jeugdzorg op orde te krijgen

Gemeenten kunnen zelf veel doen om knelpunten in het zorgsysteem op te lossen. Laat ze dat dan ook doen, zegt Hans Spigt, voorzitter van Jeugdzorg Nederland.

Rechter: Gemeenten moeten zorgvuldig omgaan met de Jeugdwet

Gemeenten moeten hun oordeel over aanvragen voor jeugdzorg zorgvuldig onderbouwen. Zo nodig winnen ze advies in, maar laat ze er wel voor zorgen dat de geraadpleegde deskundigen de juiste expertise in huis hebben, stelt de Centrale Raad van Beroep.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden