Dan ook maar meteen devetste

Hoe lang kun je een brugklasser zonder smartphone laten bungelen? En waar komt die weerzin tegen zo'n apparaat in handen van je puberkind vandaan?

Daar staan we dan, in de telefoonwinkel. Met een licht gevoel van onbehagen. Onze brugklasser is jarig, dertien wordt ze.

Ruim een half jaar geleden is ze haar telefoon kwijtgeraakt tijdens een kampeerfeestje in Zeeland. "Zou je hem wel meenemen?", had ik nog gezegd. Pas toen het ding verdwenen was, kreeg ze in de gaten hoe kostbaar zo'n apparaat is. Het leek in haar ogen eerder een afdankertje, die in onbruik geraakte iPhone 3 van haar vader. Maar dat je voor zo'n fossiel apparaat zelfs op Marktplaats nog steeds meer dan 100 euro moet betalen; ze had geen idee. "Tsja'', zei ik, toen ze met niks thuiskwam. "We gaan niet meteen een nieuwe kopen.'' Ja, dat begreep ze wel. En dus brak voor haar een periode aan van stille hoop. Want wanneer 'meteen' was afgelopen had ik er niet bij gezegd. En zij durfde het niet te vragen.

Eerlijk gezegd was ik nogal opgelucht dat het ding verdwenen was. Want sinds ze 'm op haar twaalfde verjaardag had gekregen, was ze er behoorlijk aan verslingerd geraakt. Hyves werd al snel ingewisseld voor een Twitter-account, en het streven om zo snel mogelijk zo veel mogelijk berichten de wereld in te sturen haar grootste tijdverdrijf. En onze eindeloos herhaalde verzoeken om dat ding nou eens weg te leggen werd onze belangrijkste opvoedkundige inspanning. We werden er natuurlijk ook door andere ouders op gewezen, op het kennelijk nogal excessieve Twittergebruik van onze dochter, dat ze via de accounts van hun eigen dochter ("Nee, ze heeft wel een account, maar ze is er nauwelijks nog mee bezig, hoor") konden volgen.

Zonder smartphone was ze afhankelijk van de iPad voor al haar contacten met de buitenwereld, en die laatste verstop je iets minder makkelijk onder je kussen. Want mee naar boven mocht-ie niet. Een iPad valt gevoelsmatig in de categorie computer en televisie: apparaten waarvan je het gebruik als ouders redelijk makkelijk kunt indammen. Terwijl een telefoon toch al sneller geldt als onlosmakelijk verlengstuk van je lichaam - en dat geldt niet alleen voor pubers.

Het was geleende tijd. Onverbiddelijk kroop augustus naderbij: de bijna-puber zou naar de brugklas, en hoe hou je dan vol dat jouw kind het zonder fancy mobiel met whatsapp moet stellen, terwijl je weet hoe belangrijk het is dat het snel contact maakt in een klas vol nieuwe soortgenoten?

Met de juiste tas, de juiste outfit, het juist kaftpapier en uiteraard: de juiste telefoon? Toch stelden we de aanschaf nog verder uit: ze moest maar wachten tot haar verjaardag, eind oktober. Andermaal schikte ze zich braafjes.

Voordat school goed en wel was begonnen, gebeurde er iets grappigs. Mijn dochter, die als enige uit haar klas naar haar nieuwe school zou gaan, was op Twitter 'gevonden' door een aantal meisjes uit haar aanstaande klas. "Ik heb het idee dat ik ze al heel goed ken!", zei ons meisje stralend. Lang leve die vermaledijde sociale media! Dat je niet meer onhandig op één voet wiebelend in een klaslokaal naar elkaar staat te kijken en er misschien een voorzichtige 'hoi' uitkomt, maar dat je die eerste hoge drempel al op zo'n manier kunt slechten.

En er gebeurde nog iets anders. Ik werd die ouders zat die mij soms een beetje meewarig aankeken vanwege het torenhoge aantal tweets dat mijn dochter inmiddels had verstuurd, terwijl hun dochters liever de hond uitlieten, een boek lazen of iets anders 'creatiefs' deden. Ik denk dat ik uit deze opmerkingen moest opmaken dat je 'een beter kind' hebt als het zich niet te veel verliest in dat vreemde, misschien ook tikje ordinaire uithangbord dat Twitter is. Waar ze zich regelmatig in niet al te subtiel taalgebruik verliezen en zichzelf van een uitdagende 'ava' (profielfoto) voorzien. Oké, er komt een hoop onzin voorbij in al die tweets, maar hé, wie zegt dat Twitter voor volwassenen altijd zo'n zinvol tijdverdrijf is, die eindeloze stroom narcistische boodschappen van de Twittergebedsmolen. Regelmatig pikt ze er trouwens ook nieuws op ('De voorverkoop van One Direction begint zaterdag!'), voetbaluitslagen, grappige foto's en filmpjes, discussies zoals over de zelfmoord van Tim Ribberink uit Twente.

En dus begon ik haar die smartphone steeds meer te gunnen. En dan moest het ook maar meteen een jaloersmakend nieuw model zijn.

Toch staan we uiteindelijk een beetje ongemakkelijk te wezen in die telefoonwinkel, voor een enorme uitstalling van tientallen toestellen, het ene nog glimmender en duurder dan het andere. Wat te kiezen? Prepaid is uitgesloten, dan kost een toestel dat een beetje in de buurt komt van wat gewenst is al snel rond de 300, 400 euro. Dus moet het een abonnement worden, maar ja, hoe voorkom je dat er eens een ongelukje gebeurt met het downloaden van een moeilijk YouTube-filmpje en je puber aan het eind van de maand een torenhoge rekening heeft?

Op dat moment stapt de ideale verkoper ons leven binnen. Een begrijpelijk pratende, geduldige jongeman. Hij kent de leeftijdgroep en wijst ons meteen op een abonnement van rond de 20 euro, dat zichzelf stopzet als de kosten boven het maandbedrag komen, als ware het een prepaidkaartje. Bingo! Dat is precies wat we willen, en gelukkig hoort er een gloednieuw modelletje Samsung bij. Die wil ze vast hebben, dus inpakken maar.

Ho ho, zegt de verkoper, die zich ook nog eens ontpopt als ons betere en verstandigere ik: "Weet u zeker dat dit het model is dat ze wil hebben? Leer mij die pubers kennen, dat luistert heel nauw. Wacht, ik omcirkel in deze folder de mogelijke toestellen, kunt u er thuis met haar nog eens rustig naar kijken."

Met open mond en een folder staan we weer buiten. Nog zonder telefoon, maar vol vertrouwen.

FEITEN EN CIJFERS:
Op twaalfjarige leeftijd, als ze naar de middelbare school gaan, hebben bijna alle jongeren in Nederland een mobiel. Bij tienjarigen is dat 60 procent, bij achtjarigen 25 procent. Twaalf is ook de overstapleeftijd naar een smartphone.

Vanaf veertien jaar hebben jongeren vaker een abonnement dan een prepaid-toestel.

Tot een jaar of zestien worden de mobiele telefoonkosten voornamelijk door ouders betaald. Vanaf deze leeftijd krijgen veel jongeren een bijbaantje, zodat ze de kosten zelf kunnen of moeten betalen.

Whatsapp en Ping zijn erg populair onder jongeren, mits ze een smartphone hebben die deze diensten ondersteunt.

79 procent van de jongeren heeft een Hyves-profiel, 49 procent een Facebookprofiel en 34 procent zit op Twitter. Vanaf dertien jaar groeit het aandeel Facebookprofielen sterk (vanwege de leeftijdsgrens).

Naast het sociale contact met vrienden en ouders wordt de mobiel het vaakst gebruikt voor spelletjes, 'gewoon' surfen en nieuws lezen (dat laatste voornamelijk door oudere jongeren). Foto's maken en muziek luisteren doen ze er ook mee.

Bij ongeveer 20 procent van de jongeren worden thuis afspraken gemaakt over met wie ze contact mogen hebben via de mobiele telefoon en hoe lang. Bij 23 procent moet de mobiele telefoon 's nachts uit.

Driekwart van de jongeren denkt dat de huidige generatie jongeren verslaafd is aan zijn mobiel. Zo'n 53 procent zegt niet zonder zijn of haar mobiel te kunnen.

'Verslaving' moet wel met enige nuance geïnterpreteerd worden, aangezien er nog geen duidelijke definitie van mediaverslaving bestaat.

(Bron: youngworks, bureau voor

jongerencommunicatie)

Tip 1

Abonnementen met een stop bij limietoverschrijding bestaan echt, u moet er in de winkel wel even stevig voor doorvragen. Bij de uiteindelijke aanschaf van bovenstaande Samsung beweerde een andere verkoper van dezelfde keten (The Phonehouse) dat dit niet bestond, maar na wat speurwerk en een telefoontje bleek het dus wél te bestaan. Telfort heeft een leaseabonnement dat stopt als de maandbundel verbruikt is.

Tip 2

We hebben het toestel uiteraard verzekerd, ook tegen verlies en diefstal. Tip van dochters broer (18 jaar): zeg niet dat haar telefoon verzekerd is, zodat ze zich realiseert hoe kostbaar verlies is. Dan is ze er zuiniger op. Werkt tot nu toe prima.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden