Dan grijpt het leger alsnog de macht

Thailand gaat onzekere tijd tegemoet nu de militairen, tegen eerdere toezeggingen in, de regering hebben afgezet

De inwoners van Thailand die gisteravond rond achten via de BBC wilden volgen hoe de situatie in hun land zich ontwikkelde, kwamen bedrogen uit. De Britse nieuwszender ging in de loop van de avond op zwart, net als CNN. Op Thaise zenders waren slechts mededelingen van het leger te zien, en - stipt om acht uur - het dagelijkse koningshuisnieuws.

Zo kwam er dan toch een echte militaire staatsgreep in Thailand, twee dagen nadat het leger al de staat van beleg had afgekondigd. Dinsdag mocht de civiele regering nog blijven zitten, maar daar kwam gisteren een einde aan. De politici werden afgezet en legerleider Prayuth greep met zijn 'Raad voor de handhaving van de nationale vrede en orde' de macht. De grondwet werd opgeschort, een avondklok ingesteld, en de media onder controle gebracht. Allemaal om de samenleving 'liefde en vrede' te brengen, aldus Prayuth in een tv-toespraak.

De actie van de militairen kwam gisteren als een verrassing. Dinsdag verzekerde Prayuth nog dat er géén sprake was van een coup. Volgens hem handelden de militairen uit bezorgdheid om het land, waar de confrontatie tussen aanhangers van de regering (gedomineerd door de omstreden miljardair en ex-premier Thaksin) en de oppositie uit de hand dreigde te lopen.

De eerste tekenen na het ingrijpen van het leger dinsdag waren gunstig te noemen: voor het eerst sinds de oppositie ruim een half jaar geleden de straat op ging om het aftreden van de regering te eisen (zie kader), lukte het om vertegenwoordigers van de strijdende partijen met elkaar om de tafel te krijgen. Deze politici en protestleiders moesten - onder leiding van het leger - op zoek naar een compromis om Thailand uit de politieke impasse te trekken.

Na een eerste bijeenkomst op woensdag waren de geluiden gematigd positief. Niets wees erop dat het leger een tweede bijeenkomst, gistermiddag, zou aangrijpen om de bijeengekomen kopstukken op te pakken en af te voeren, en zelf de macht over te nemen. Maar dat was precies wat gebeurde.

De stap van het leger is niet zonder risico. Waar de militairen dinsdag nog een 'neutrale' positie innamen, laden ze nu de verdenking op zich partij te kiezen. Door het zoeken naar een compromis slechts één dag te gunnen om daarna de interimregering af te zetten, geven de militairen de oppositie haar zin: die ijvert immers sinds november voor het opstappen van de regering.

Ook het opschorten van de grondwet was een wens van de oppositie, die (constitutionele) hervormingen wil zien voordat er nieuwe verkiezingen worden georganiseerd. In verkiezingen heeft de oppositionele Democratische Partij nog nooit van Thaksins partij kunnen winnen; met nieuwe spelregels lukt het misschien wel. Prayuth beloofde gisteren de 'politieke, economische en sociale structuur' te veranderen.

De 'partijdigheid' van het leger bleek gisteren ook uit de reacties in de straten van Bangkok. De aanhangers van de oppositie ontruimden zonder morren hun protestlocatie, na bijna zeven maanden. Aan de andere kant van de stad, bij de demonstratieplek van de regeringsaanhang, verliep de ontruiming juist niet op rolletjes - daar klonken schoten.

De Thaksingetrouwen hadden van tevoren aangekondigd dat ze het opzij schuiven van de regering niet zouden accepteren. Hoe zij de komende dagen of weken reageren, zal uitwijzen of de militaire ingreep bloedvergieten heeft weten te voorkomen, of juist dichterbij gebracht.

Aanloop naar de staatsgreep door het Thaise leger begon in oktober

31 oktober 2013: De regering neemt een omstreden amnestiewet aan waardoor de in ballingschap levende oud-premier Thaksin, veroordeeld wegens corruptie, weer terug zou kunnen keren naar Thailand.

november: massale protesten oppositie tegen de amnestiewet en, als die wordt ingetrokken, tegen de regering.

9 december: Premier Yingluck (zus van Thaksin) ontbindt het parlement en schrijft verkiezingen uit.

2 februari 2014: Yingluck wint de verkiezingen, die worden geboycot en deels gesaboteerd door de oppositie.

21 maart: Het Constitutioneel Hof verklaart de verkiezingsuitslag ongeldig.

7 mei: Yingluck wordt door het Constitutioneel Hof veroordeeld wegens machtsmisbruik en uit haar ambt gezet.

20 mei: Het leger kondigt de staat van beleg af.

22 mei: Het leger grijpt alsnog macht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden