Daling babysterfte stagneert. ‘We kunnen niet achteroverleunen’

Een te vroeg geboren baby wordt naar de nieuwe afdeling in het Maxima Medisch Centrum in Veldhoven getransporteerd.Beeld ANP

Maatregelen om babysterfte tegen te gaan lijken uitgewerkt, de jarenlange daling van dit cijfer vlakt af.

Het percentage baby’s dat rond de geboorte sterft, is de afgelopen twee jaar vrijwel gelijk gebleven. Na een lange periode van daling van babysterfte in Nederland lijkt die trend nu af te vlakken. Tussen 2015 en 2017 daalde de zogeheten perinatale sterfte met zo’n 2 procent, van 4.2 sterfgevallen per duizend geboortes naar 4.1. Tussen 2010 en 2015 daalde hetzelfde getal nog met 20 procent.

Dit blijkt uit cijfers van Perined, de organisatie die in Nederland cijfers over geboortezorg bijhoudt en jaarlijks publiceert. Hierbij gaat het om sterfte van ongeboren baby’s vanaf 28 weken zwangerschapsduur en geboren baby’s vanaf 24 weken zwangerschap tot maximaal vier weken na de geboorte.

Jan Nijhuis is emeritus hoofd Obstetrie en Gynaecologie van het Maastricht UMC en voorzitter van een stuurgroep van Perined. “Dat de cijfers afvlakken laat zien dat we na een periode van flinke daling niet achterover kunnen gaan leunen”, zegt Nijhuis. “We moeten vragen blijven stellen. Bijvoorbeeld: kijken we genoeg naar aangeboren afwijkingen, of vroeggeboorte? Moeten we misschien toch vaker de baarmoedermond controleren zoals ze in Duitsland doen, of eerder een bevalling inleiden? In sommige andere Europese landen scoren ze beter, dus er is ruimte voor groei.”

Middenmoot

De cijfers van Perined vallen samen met een rapport van de Euro-Peristat die de babysterftecijfers voor alle Europese lidstaten verzamelt. Zij hebben de sterftecijfers van 2010 en 2015 met elkaar vergeleken, en hieruit blijkt dat Nederland van de 15de plaats (van de 24 landen) naar plek 11 (van de 28) is gestegen. Nijhuis: “We behoren nog altijd tot de middenmoot maar bezetten wel een veel steviger positie.” Een sterk verbeterde samenwerking tussen gynaecologen, verloskundigen en kinderartsen ligt hier deels aan ten grondslag, stelt de voormalig hoogleraar. Daarnaast is het aantal rokende zwangere vrouwen iets gedaald, waren er minder tienerzwangerschappen en is er een geringe afname van vroeggeboortes.

Dat Nederland nog niet tot de top tien van Europese landen behoort, is niet perse opvallend, stelt Nijhuis. “Landen om ons heen hebben ook niet stilgezeten waardoor we niet zomaar in de Europese kopgroep komen.” Daarnaast valt er ook een kanttekening te plaatsen; in sommige landen, zoals in Scandinavië, worden heel vroeggeboren baby’s in leven gehouden. “Onze kinderartsen stellen misschien vaker (terecht) de vraag of je dat moet doen met de verhoogde risico’s op een ernstige handicap”, aldus Nijhuis.

Minister Bruno Bruins (medische zorg) heeft met een brief de Tweede Kamer over de nieuwe cijfers ingelicht. Bruins schrijft dat een goede samenwerking nu zijn vruchten heeft afgeworpen, maar de stagnatie van de daling laat zien dat ingezette verbeteringen moeten worden vastgehouden. De minister wil meer preventieve acties gericht op de leefstijl van zwangere vrouwen en aandacht voor zwangeren in achterstandssituaties.

15 miljoen

Ook stelt Bruins 15 miljoen euro beschikbaar voor oplossingen voor digitale gegevensuitwisseling, een van de knelpunten die door betrokkenen in het werkveld worden genoemd. Nijhuis erkent dat informatie-uitwisseling nog beter kan. “Artsen en verpleegkundigen hebben bij voorkeur een groot elektronisch dossier, maar dat werpt weer privacyvragen op. Toch is zo’n dossier handig: dat ziekenhuizen kunnen zien wanneer druktepieken komen en zich beter op geboortes kunnen voorbereiden. Nu zitten veel medische dossiers nog op slot.” 

Lees ook:

Verloskundigen kunnen niet langer zonder samenwerking met een gynaecoloog geboortes begeleiden. Het blijft mogelijk dat een gezonde zwangere nimmer een gynaecoloog ziet, maar de betrokken verloskundige moet altijd samenwerken met het ziekenhuis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden