Dalende moordcijfers  in Mexico? Vreemd

Vooraanstaande veiligheidsanalist heeft zo zijn twijfels: Zelfs in New York onder burgemeester Rudy Giuliani nam de criminaliteit niet zo snel af

ESTADO DE MÉXICO - "Of er de laatste tijd nog iemand vermoord is in onze buurt?" Daniela Ocampo denkt even na. "Oh ja, drie dagen geleden nog. Vlak bij ons huis." Haar man Alfredo schenkt koffie in en is al even laconiek. "Vergeet die zwangere vrouw twee weken geleden niet, schat."

De dertigers uit Toluca, de hoofdstad van de Centraal-Mexicaanse deelstaat Estado de México, dreunen een schier eindeloze reeks dodelijke incidenten op. Hun gelatenheid past bij Estado de México, met ruim zestien miljoen inwoners Mexico's dichtst bevolkte deelstaat. 'Edomex' ligt als een hoefijzer om Mexico-Stad heen geklemd en geldt als een van de crimineelste regio's van het land.

Dat lijkt weinig nieuws onder de zon in het al jaren door drugsgeweld geteisterde Mexico. Maar de officiële statistieken in Estado de México spreken al die horrorverhalen vierkant tegen. Volgens het Nationale Systeem van Openbare Veiligheid (SNSP), het federale instituut dat de Mexicaanse criminaliteitscijfers publiceert, is het aantal moorden in de staat tussen januari en april met liefst 70 procent afgenomen ten opzichte van vorig jaar: van gemiddeld 7 naar 2 per dag. Nog opmerkelijker is dat Estado de México de enige deelstaat is waar het moordcijfer dit jaar significant zou zijn gedaald.

Die opvallende statistieken vielen onlangs als eerste Alejandro Hope op, een van Mexico's meest vooraanstaande veiligheidsanalisten. Hij luidde meteen de noodklok, want volgens hem is er iets grondig mis met de cijfers. "In het hele land is het moordcijfer stabiel of stijgt het. Er is geen enkele verklaring voor die abrupte daling en het heeft historisch ook geen precedent. Zelfs in New York onder burgemeester Rudy Giuliani nam de criminaliteit niet zo snel af."

Hope stelt subtiel dat de statistieken wel eens zouden kunnen zijn gemanipuleerd. "Er zijn twee mogelijkheden. Of niet alle aangiften van moorden worden geregistreerd, of bij niet alle moorden wordt een onderzoek geopend. Als we Estado de México buiten beschouwing zouden laten, zou het nationale moordcijfer met zo'n 14 procent toenemen. Een afname in Estado de México maakt voor de federale regering het verschil tussen kunnen zeggen dat het geweldsniveau in Mexico stabiel is of stijgt."

Hope kreeg de afgelopen dagen bijval van andere kritische opinieleiders, die suggereren dat een en ander president Enrique Peña Nieto wel heel goed uitkomt. Sinds zijn aantreden in december heeft Peña Nieto, die regeert namens de Partij van de Geïnstitutionaliseerde Revolutie (PRI) en tot 2011 zelf gouverneur was van Estado de México, in zijn discours niet of nauwelijks aandacht besteed aan de criminaliteit of de drugsoorlog, die onder zijn voorganger Felipe Calderón het publieke debat volledig domineerde. Liever heeft het staatshoofd het over de snelle groei van de Mexicaanse economie en zijn ambitieuze hervormingsagenda; aan de van Calderón geërfde drugsoorlog valt politiek weinig eer te behalen.

De federale regering wil intussen niets van foute statistieken weten. "Het SNSP is slechts een informatiecentrum", zegt woordvoerder César Castillejos van het ministerie van binnenlandse zaken. "Wij krijgen maandelijks cijfers binnen van de deelstaten. Als er iets mis is met de cijfers uit Estado de México, moeten zíj dat verantwoorden." Maar Claudio Vargas van het Openbaar Ministerie in Estado de México suggereert dat er niets aan de hand is. "De cijfers zijn preliminair, er kunnen nog veranderingen komen", zegt hij. "We moeten eerst alles nog dubbelchecken, dat is de normale gang van zaken."

Critici als columnist Carlos Puig van dagblad Milenio nemen geen genoegen met die uitleg. Ze vragen zich hardop af waarom alle andere deelstaten de cijfers dan wél op orde hebben.

Voor Daniela en Alfredo Ocampo staat in ieder geval vast dat er niets van klopt. "Natuurlijk proberen ze het rooskleuriger voor te stellen dan het is", zegt Daniela. "En zelfs al zou na correctie blijken dat het geweld stabiel is gebleven, dan klopt het nog niet. Wij zien het hier alleen maar gevaarlijker worden."

Mysterieuze verdwijningszaak
Verdwijningen komen regelmatig voor in Mexico, maar zelden zijn ze zo raadselachtig als die van twaalf jongeren in Mexico-Stad. Vorige week zondag verdween de groep spoorloos om tien uur 's ochtends, na een bezoek aan de discotheek Heaven. Van de slachtoffers ontbreekt ieder spoor, naar de aanleiding wordt tot nu toe slechts gegist. Ooggetuigen melden dat er een politie-inval in de bar zou zijn geweest, het hoofdstedelijk Openbaar Ministerie suggereert dat het om een afrekening in het criminele circuit gaat. De ouders van de jongeren zijn woedend over die suggestie. Ze demonstreren al dagen over het naar hun mening lakse optreden van de politie.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden